Hepinizin bildiği gibi Kemerde 7 Şubat tarihinde Esnaf ve Sanatkarlar Odası seçimleri yapılacak. Ben bu seçimlerdeki iki adaydan birisiyim. Bu nedenle yaklaşık on beş gündür bu köşede şiir bile yayınlamıyordum. Kim bilir beklide birileri, beş yılı aşkın bir süredir sizlerle şiire gönül veren yüreklerin sesini paylaşmamı, zaman zaman yayınladığım taşlama şiirlerimi haksız rekabet ürünü olarak algılar diye. Şahsıma yapılan  eleştiriler seviyesinde kalsa, uzun yıllardır güzellikleri paylaştığım Kemer Gözcü Gazetesine intikal etmeseydi, yine de bu satırları şu an okumuyor olacaktınız.   

   Toplumda hiç kimsenin hiç kimseye yalakalık etmek gibi bir görevi yok. Hiç kimseyi de size yalakalık yapmıyor diye cezalandıramazsınız. Bu doğru olmaz. Her insan bilgi sahibi olduğu konularda, doğru bildiklerini çevresine aktarır, bu da onun en doğal hakkıdır. Tercih vatandaşındır. Ancak bunu yaparken üslup ve davranışlarınıza dikkat etmeniz gerekir.  

   Her vatandaş; içinde bulunduğu toplumda duygu ve düşünceleri doğrultusunda demokratik mücadelesini sergiler. Bir yerlere aday olabilir, destekleyebilir, karşı tavır sergileyebilir bu her yurttaşın en doğal hakkıdır. Ama elinizde bulundurduğunuz bu demokratik hak size; çevrenizdeki insanlara saygısızlık etme hakkını vermez.

   Yaklaşık on gündür bir dev muhabbeti aldı gidiyor. Olsun. Bu her zaman böyledir amacı üzüm yemek olmayanlar konuşacaklardır. Ben bu söylemde; Esnaf ve Sanatkar camiasının çok ciddi bir potansiyel olduğunu, bu gücü harekete geçirmek gerektiğini vurguladım. Kim bilir beklide şair olmanın verdiği bir alışkanlıktı. Konuyu mecaz söylem tarzıyla sizlere aktarmak, karalamak anlamaya çalışmaktan kolaydır, her zaman. Biz kolay olanı seçmeyeceğiz hiçbir zaman. Sizlere konuyu detaylarınla da anlatacağız önümüzdeki günlerde.

   Bu öyle bir proje ki Kemer Esnaf ve Sanatkarını büyük alış veriş merkezleri ile rekabet edebilir konuma getirecek. Esnaf ve Sanatkar büyük mağazaların istilası altında ezilmeyecek. Bunu başardığımız günden itibaren artık Esnaf ve Sanatkârlarımızın çeki yazılmayacak, senedi protesto olmayacak. Bu güç birlikten doğacak. Bu gücü hepimiz bir çatı altına toplanarak yaratacağız. Ya bunu başaracağız ya da son yıllarda daha da zorlaşan ağır koşullar altında ezildikçe ezileceğiz.

   Yaratıcı ve dürüst insanlar; toplum için iyi şeyler üretme çabasıyla çırpınırlar. Yeteneksizler toplum içinde dedikodu üretilirler.

   Lübnan’ın kelime olarak anlamı Finikelilerden gelmektedir ve “Beyaz Dağ” anlamındadır. Ülkeyi kuzey güney istikametinde kesen Lübnan dağları, ülkeye ismini vermekle kalmaz aynı zamanda dağlık coğrafi yapının getirdiği iklim, sosyal yaşantı ve askeri faaliyetler bakımından da yakın çevresinden farklılaştırır. Ayrıca bu dağlarda yetişen bir ağaç türü olan sedir, Lübnan bayrağının merkezinde yer almaktadır ve altı bin yıllık bir tarihi sembolize etmektedir. Köklü geçmişine rağmen ülkenin gündemi ise son derece kırılgandır ve adeta her gün savaş ve barış arasındaki tahterevallide gidip gelmektedir. Lübnan’ın bugününü anlamak üzere geçmişine kısaca göz atmak gerekir.

   Lübnan, Yavuz’un Mısır seferinden birinci dünya harbinin sonuna kadar yaklaşık dört yüz sene Osmanlı İmparatorluğu hâkimiyetinde kalmıştır. 1920’de Fransız mandasına giren ülkede 1926 yılında Lübnan Cumhuriyeti ilan edilse de bağımsızlığına ancak 1943 yılında kavuşmuştur. 1946’ya kadar ise Fransız askeri varlığı devam etmiştir. 1948 yılında Arap-İsrail savaşının ardından İsrail devletinin kurulması sonucu Filistinli mülteciler ülkeye akmaya başlamıştır. 1958 yılında hükümetin yardım talebi üzerine 5000 Amerikan askeri ülkede konuşlandırılmıştır.

   Filistinlilerin ikinci dalgası 1967’deki altı gün savaşından sonra gelmeye başlamış ve bundan sonra Yaser Arafat’ın Filistin Kurtuluş Örgütü (FKÖ) İsrail’e saldıralar için ülkeyi bir üs olarak kullanmaya başlamıştır. 1975’de karşılıklı olarak Hıristiyan ve Müslümanların öldürülmesi ile Lübnan iç savaşı başlamış, 1976 yılında cumhurbaşkanının daveti ve Arap zirvesi kararıyla Suriye ordusu taraflar arasında barış sağlamak için ülkeye girmiştir. Ne var ki FKÖ’nün İsraillilere karşı eylemleri sonucunda İsrail de 1978 yılında güney Lübnan’ı işgal etmiş, 2000 civarında insan ölmüştür.

   Bunun üzerine Birleşmiş Milletler İsrail’in geri çekilmesini istemiş ve bunu takip etmek üzere Birleşmiş Milletler Lübnan Geçici Gücünü oluşturmuştur. 1982 yılında FKÖ ve İsrail arasındaki çarpışmaların şiddetlenmesi üzerine BM güvenlik konseyi tüm tarafları ateş kes yapmaya çağıran kararını yayımlamış ancak bir gün sonra İsrail tekrar Lübnan’ı işgal etmiştir. Hıristiyan militanların 800 Filistinliyi topluca katletmesinden sonra hükümetin talebi üzerine Amerikan, Fransız ve İtalyanlardan oluşan barış gücü Beyrut’a gelmiştir. 1983 yılında İsrail ülkeden kısmen çekilmiştir. Yılın sonlarına doğru ise iki ayrı bombalı saldırıda 241 Amerikan, 56 Fransız askeri öldürülmüştür.

   1984 yılında Amerikan askerleri ülkeyi terk etmiş, ancak hizipsel çatışmalar beş yıl daha kötüleşerek devam etmiştir. 1989 yılında “Taif Anlaşması” ile iç savaşın sona erdirilmesi için ilk adım atılmış 1991 yılında Hizbullah haricindeki tüm militan gruplar silahsızlandırılmıştır. 1993 ve 1996 yıllarında İsrail, Hizbullah üslerine yönelik olarak saldırılarda bulunmuş, 2000 yılında ise 17 yıllık işgali sona erdirerek ülkeden geri çekilmiştir. 2005 yılında eski başbakan Refik Hariri’nin Beyrut’ta bombalı saldırı sonucu öldürülmesinden Suriye sorumlu görülmüş ve uluslar arası baskılar sonucu Suriye askerleri ülkeden çekilmiştir.

   2006 yılında Hizbullah’ın iki İsrailli askeri kaçırması üzerine İsrail hava ve denizden ülkeye geniş çaplı bir saldırıda bulunmuştur. Ancak Hizbullah’ın küçük çaplı füzelerle karşılık vermesi ve direnmesi Arap dünyasında başarı olarak yorumlanmıştır. Bu savaşın ardından 1701 sayılı güvenlik konseyi kararı yayımlanmış, BM gücü tekrar yapılandırılmış ve büyütülmüştür. Bu tarihten itibaren Türkiye’de barış gücü içerinde görev almaya başlamıştır. 2008 yılında Hizbullah ile Sünni ve Dürzi milisler arasında cereyan eden çatışmalarda en az 80 kişi ölmüş, iç savaşın geri gelmesinden korkulmuştur.  2009 yılı haziran ayında yapılan seçimlerin ardından beş ay sonra 14 Mart Koalisyonu lideri Saad Hariri başkanlığında hükümet kurulabilmiştir.

   Görüldüğü üzere Lübnan’ın yakın tarihi çekişmeler, çatışmalar ve değişik aktörlerin güç mücadeleleri ile geçmiştir. Lübnan halkı barışa açtır aslında. Sessiz, çatışmasız geçen günler, haftalar garipsenmekte ve genellikle kısa bir süre içerisinde yeni çatışmaların yaşanacağı öngörülmektedir her defasında. Aslında kabullenmeye daha fazla eğilimin olduğu şey savaş değil barıştır, şüpheyle yaklaşılsa bile. İstikrarsızlık barışın tesisinde bir engel olarak durmaktadır.

   Ülkenin istikrarsız durumunun en önemli gerekçesi olarak devlet otoritesinin bilinen anlamda bir devlet işlevini yürütecek biçimde şekillenmemiş olması sayılabilir. Dinsel ve mezhepsel olarak bölünmüş ülke halkının aidiyet duygularında ve bu grupların liderlerinde genel ülke çıkarından ziyade bu grupların çıkarlarını önde tutmaları, merkezi güçlü devletin hayat bulmasını neredeyse imkânsızlaştırmaktadır. Dolayısıyla iç ve dış politika konularında istikrarsız bir devlet görüntüsü ortaya çıkmaktadır.

   Diğer yandan ülkeden eksik olmayan yabancı ülke askeri varlığı ve çeşitli organizasyonlar faaliyetleri, ülke içindeki grupların birbirleri ile yakınlaşması ve bütünleşmesinden çok kendilerini diğer gruplara karşı güçlendirebileceğini düşündükleri yabancı ittifaklar aramalarına ve ayrışmalara yol açtığı düşünülmektedir. Devlet olarak Lüban’ın İsrail ile aralarında bir savaş durumu söz konusu iken, iç savaş döneminde bazı grupların İsrail ile işbirliği içinde olması ve İsrail tarafından desteklenmesi, konunun anlaşılması için yeterlidir.

   Birinci dünya savaşı sonunda Osmanlı topraklarından koparılan ve Şerif Hüseyin’in oğlu Faysal’ın başına geçmeyi umduğu Büyük Suriye devleti, Fransız mandasına bırakılınca hayal olarak kalmış, Lübnan’da bu topraklardan ayrılarak Hıristiyanların yönetime egemen olduğu ayrı bir devlet olarak kurulmuştu. Günümüzde halen, yönetimde ve ekonomik hayatta geçmişten gelen ayrıcalıklarını kullanan küçük bir azınlığın pastadan büyük payı aldığı gözlenmektedir. Uzun vadeli olarak Lübnan’ın en büyük açmazının bu sorun olacağı tahmin edilmektedir.

   Zira Müslümanlar, özellikle Şiiler nüfus olarak en büyük grup olmalarına rağmen siyasi ve ekonomik hayatta bunun karşılığını alamamaktadırlar. İsrail işgaline karşı direniş maksadıyla İsrail ordusuna karşı yaptığı eylemleri nedeniyle batı dünyasında terörist bir örgüt olarak görülmesine rağmen Lübnanlı Şiilerin en önemli siyasi hareketi olan Hizbullah, “dünyadaki bütün ezilenlerin çıkarlarına ve toplumsal, ekonomik ve siyasi adalete kavuşmaları için sürekli devrime hizmet eden bir parti” olarak tanımlanmaktadır.  Hizbullah, siyasal alanda Lübnan siyasi sistemi ile teorik problemleri nedeniyle gücü ile doğru orantılı olarak yer almamaktadır, ancak sosyal alanda özellikle güney Lübnan’da ciddi bir yer sahibidir.

   Lübnan’da sosyal ve ekonomik hayatta eşitsizlikleri gidermeye yönelik, hak arama mücadelesinin ileriki dönemlerde yaşanması muhtemeldir ancak Hizbullah’ın bu mücadelede kullanacağı yöntemin şiddetten uzak ve diyaloga dayalı olması beklenmektedir. Zira Hizbullah  “Lübnan’ı oluşturan ve her biri farklı ideolojiye kafa yapısına, anlayışa, bakış açısına be inanç sistemine sahip on sekiz mezhep arasında diyaloğun mümkün olduğunu” ileri sürmektedir.  2008 yılında batı Beyrut’ta yaşanan çatışmalarda kuruluşundan itibaren ilk defa ülke içi gruplarla çatışmaya girmiş olması Hizbullah’ın kuruluş felsefesine ve imajına hasar verdiği ve 2009 seçimlerinde bunun olumsuz etkisini yaşadığı düşünülmektedir. Benzer bir olayın yakın gelecekte tekrar etmesi ise beklenmemektedir.

   Lübnan, Hizbullah ve İsrail arasındaki mevcut statükonun da en azından sıcak çatışmalar ile bozulması beklenmemektedir. 1978 yılında kurulan Birleşmiş Milletler Lübnan Geçici Barış Gücü 2006 yılına kadar bölgedeki saldırıları ve tekrarlayan işgalleri önlemede yetersiz kalmıştır. Ancak 2006 savaşının ardından 1701 sayılı kararla adeta yeni baştan yaratıldığı ve büyüdüğü, Litani nehrinin güneyinde kalan bölgede Lübnan ve İsrail arasında güvenliğin sağlanmasında önemli katkıda bulunduğu görülmektedir. Tarafların genel olarak mevcut durumdan memnun oldukları söylenebilir.

   ABD başkanlık seçimleri sonucunda Ortadoğu bölgesinde esmeye başlayan olumlu rüzgârların, İsrail-Lübnan (Hizbullah) çatışma olasılığını minimize ettiği, buna karşılık İsrail’in hasmını sınırlayıcı-önleyici faaliyetlere öncelik verdiği düşünülmektedir. Kasım ayı başında İsrail’in, İran’dan Hizbullah’a silah sevk edildiği iddiasıyla, Kıbrıs açıklarında uluslar arası sularda Francop isimli gemiye baskın düzenleyerek, kargo içinde saklanmış yüzlerce ton silah bulunduğunu ileri sürerek bunlara el koymuştu. Bu hamle, İsrail’in askeri harekâtlarına alternatif olarak hasımlarının güçlenmesini önleyici-sınırlayıcı tedbirler uygulamaya başladığı şeklinde yorumlanabilir.     

______________________________       

 UNIFIL, Culture of Lebanon, 2009

 Alagha Joseph, Silahlı Mücadeleden İktidar Partisine Hizbullah, 2006, sf.125

 Alagha Joseph, a.g.e., sf.173

 The Daily Star, 19 Temmuz 2009

 Al-Manar TV, 13 Eylül 2009

 Jerusalem Post, 3 Kasım 2009

  Bir fincan kahvenin kırk yıl hatırı var deriz öteden beri. Kabaca ortalama insan ömrünü hesaba kattığımızda neredeyse bir ömürlük sadakatten bahsediyoruz. Gönül dost ister, kahve bahane bu da ayrı bir ifade. Esasında tüm bu izafi kavramların temelinde yatan; sevgiye, samimiyete, dosta, muhabbete olan sadakat olgusudur esasında. Sadakat vefadır net bir ifadeyle. Her, insanın taşıması gereken önemli bir vasıf. Sıdk kavramını hepimiz biliriz. Sadık kişi anlamında. Bu sıfat ayrıca enbiya-ı nizamın da hususi vasıflarındandır. İnsani bir zenginliktir.

  Vefa şu yaşadığımız zaman diliminde ne kadar arattırıyor kendini. Özlemini çekiyoruz her geçen gün biraz daha fazla. Ne gariptir ki herkes vefasızlıktan yakınır. Düşünmeyiz kendimiz ne kadar vefalıyız diye. Yaratılış gayemizin temeli, insanoğlu olarak yaratılmadan evvel takdir edildiğine göre ve bu takdirin sonucu olarak dünya âlemine gönderildiğimize göre vefayı nasıl bilmeyiz. Yaratıcının bizleri yaratmasında ki maksadı kendisine itaatte bulunmak, ibadette sebat etmek ve daima şükür halinde olmamız gerçeğidir. Ki; bu eksende dünyanın bir imtihan mekânı olduğunun bilinciyle asıl yaradılış gayemizin bizi yaratan kudrete vefamızı göstermek olduğunu inkâr edemeyiz.

  Öyleyse ilk vefa kul olarak Halik’ımıza olmalıdır. Ardından, bizi bu enteresan âlemde kutlu rehberliğiyle Yaradana vefa çizgisinde yaşamaya yönlendiren Yüce Peygamberimize (s.a.v) vefalı olmak zorundayız. O’nu her an taptaze bir sevgiyle severek, rehberliğine sadık kalarak… Sonra bu mukaddes yolu aydınlatan, her biri birer fazilet ışığı olan İslam büyüklerimize muhabbet besleyerek vefamızı göstermek gerekiyor. Hepsi vefa da en önemli muhataplarımız çünkü. En önemlisi vefa imandandır, bunu asla unutmamamız lazım. Gönlünü vefa sadakatine teslim eden bir insanın varacağı son menzil Cenab-ı Hakk’ın vuslat deryasıdır. O’nun rızası vefalı olanla beraberdir.

  Anneler, babalar.. vefalı olmak zorunda olduğumuz en önemli varlıklarımız. Ne yapsak da karşılığını ödememiz mümkün değil, bizlere verdikleri sayısız değerlerin. Bu apayrı bir nokta elbette. Toplumsal varlıklar olarak yaşadığımız kainat içerisinde vefa borcumuz olmayacak Hiçbir kimse yoktur aslında. Ailemiz, arkadaşlarımız, dostlarımız, öğretmenlerimiz..Kısacası hayatı bölüştüğümüz herkes.

  Vefa esas itibariyle, sadık kalmak, sevgide devamlı olmak, verilen sözde durmak, sevdiğimizi her koşulda aynı duyguyla sevmek, hakkını gözetmek, hatırını sormak, sevdiklerini sevmektir. Sevgi, sevgilinin herşeyini, ona yakından uzaktan ilgili olan her şeyi sevgili kılmaz mı? Vefalı olmak bir taraftan sadakat gereken kişilere karşı his ve tavrımızı devam ettirmek, diğer taraftan da sorumluluğumuzun şuurunda olmak ve bunun gereklerini yerine getirmektir. Yani anlaşılacağı üzere, vefa; ahlak güzelliğidir, erdemdir, fazilettir, doğruluk ve dürüstlüktür.

  Mehmet Akif bir sözünde vefanın ehemmiyetini şöyle ifade ediyor; ” Bir söz, ya ölüm ya da ona yakın bir felaketle yerine getirilmezse mazur görülebilir.” Hani bildiğimiz bir söz vardır ya; “söz namustur” diye. Eğer vefa sözünde durmaksa bir anlamıyla insanın titizlikle uyması gereken bir davranışı olmalıdır öyleyse bu. Çünkü rahmet, inayet, şevkat ve bereket vefalı olana gelir. Bir fincan kahvede kırk yıl hatır aramak birbirimizde bulmak istediğimiz bu vefa duygusunun yalın bir ifadesidir zaten. …Vefa; sadakat, vefa; sevgidir..Vefa; imanın ta kendisidir!..

  Bu kadar önemli olan vefa hayatımızda ne kadar var peki. Ne kadar şiar edinmişiz bunu günlük yaşantımızda. Kendimizi sorgulayalım bence. Devleti idare etmeye talip olanların bu görevi ele aldıklarında verdikleri sözlerin ne kadar arkasında durduğunu bir düşünelim. En alt kademedeki idarecilerden, en üst düzeydeki yöneticilere kadar bir yoklayalım. Halk gözüyle bir muhasebeye çekelim mesela. Bu noktada şu gözümüze çarpacak muhtemelen. Çoğu siyasetçi göreve gelene kadar el öper, dil döker. İstediği yere geldiğinde ise kapı duvar oluverir makamları.

  Kutsal olan o canım hizmet anlayışı edebi bir sözcükten başka bir şey ifade edemez oluverir. Halk ile makamlar arasındaki mesafeler büyür de büyür böyle zihniyetlerin inisiyatifinde maalesef. Tabi kendini bilen, geldiği yeri unutmayan erdem ve vefa sahibi siyasetçilerimiz de var muhakkak. Onları tenzih ederim. Aklı başında, kul hakkına riayet eden, mazlumu gözeten, adaletten kendi çıkarları pahasına da olsa şaşmayan erdemli ve vefa sahibi insanların siyasetin içinde olmaları gerektiğinin de altını çiziyorum bu arada. Memleketimizin bekası, birlik ve beraberliğimizin devamı ve toplumsal huzurumuz için bu şart. Ne acıdır ki vefa gibi olguların sadece sözlerde olması, icraat ta göz ardı edilmesi zamanımızın gereğiymişcesine kabullenilmesi beni derinden yaralıyor. Bu nokta da hemen hemen her gün farklı örneklere tanık olmaktan üzüntü duyuyorum. İmkanlarım dahilinde mudahalemi de yapıyorum elbette. Sorumluluklarımın bilincinde bir vatandaş olarak. Vefa ya vefalı olmak gerektiğine inandığım için.

  Hayatımızda ki insanlara karşı önce insan olduğu için sevgi beslemek, Yaradandan ötürü yaradılanı hoş görmek, kusur arayan bir nazarla değil de yapıcı, tamamlayıcı, onarıcı bir tarzla ilişkilerimizin devamını sağlamaya çalışmak, her şeye, herkese vefalı olmak lüksümüz değil, insanlık görevimizdir. Her kim ne görevdeyse onun sorumluluklarını yerine getirmekle vefalı olur. İdareciler halka hizmetle, evlatlar anneye babaya itaatle, öğrenciler başarılı olmakla, akrabalar sıla-yı rahimle, arkadaşlar muhabbetlerinde devamlı olmakla vefasını icra eder. Arkadaşlık, dostluk çok ince ve latif bir cevherdir. Korumasını bilmek gerek. Bu da ancak vefayla olur. Sevgide sadakatle olur. Gelin bu gibi insani değerlerimizi hatırlayalım. Hiçbir şeyin bu zenginliklerimizi alıp götürmesine izin vermeyelim.

  Mademki dostça, kardeşçe, sevgiyle yaşamak hepimiz için huzur getirecek, gelin faziletlerimize, kalbi değerlerimize, sevgilerimize sıkı sıkıya sarılalım. Vefa her işimizde şiarımız olsun. Bu milletin bir ferdi olarak bize yakışan budur. Taşıdığımız kalplerimizin sesini dinleyelim ve sevgi dolu bir dünya için bize yakışanı yapalım. Vefalı birer insan olarak…