Bu ortamda 1954 yılında Grivas, St. George kayığı ile gizlice adaya çıkar. Çeteleri komutası altında toplar ve EOKA, 1955 Nisan ayında fiilen faaliyete geçer. Silâhlar zaten önceden Makarios’un kilisesi tarafından temin edilmiş, hazırlanmıştı. Ayni yıl Enosis harekâtının kaynağı Yunanistan da Kıbrıs meselesini Enosis talebi ile Birleşmiş Milletlere götürür ve talebi reddedilir.
Yakın geçmişte yer alan EOKA faaliyetlerini hepimiz biliyoruz. “EOKA bir yeraltı tedhiş teşkilâtı olarak MAKARİOS-GRİVAS ikilisinin liderliğinde Yunanistan’ın destek ve tasvibi ile kurulmuş ve ana düşman olarak Kıbrıs Türk halkını ve genel olarak Türklüğü almıştır.”
Bunun içindir ki 1958 yılı başlarında İngilizlere karşı büyük bir direniş ve mücadele veren halkımızın ileride daha da güçlü olarak kendi karşılarına çıkabileceğini hesaplayan EOKA, yakın bir gelecekte İngilizlerin adadan çekilebileceklerini de düşünerek, 1958 yazında halkımızı sindirme faaliyetlerine geçer ve 100’e yakın soydaşımızı şehit eder. EOKA bütün bu cinayetlerini işlerken gerekli direktifleri yine Makarios-Grivas ikilisinden almaktadır.
Bu şartlar altında toplumumuz örgütlenme gereğini duyar ve 1958’de EOKA cinayetlerine karşı tedbirler alarak Türk Mukavemet Teşkilâtı’nı (TMT) oluşturur.
1955-58 yıllarında nisbî bir şekilde, 1958’de ise örgütlenmiş bir şekilde Türk halkının mukavemeti ile karşılaşan Rumlar 1959-1960 Londra ve Zürih Anlaşmalarını vakit kazanmak ve hazırlıklarını tamamlamak gayesi ile kabul ederler. “Ancak AKRITAS Plânında da açıklandığı üzere bu anlaşmaları ileride Enosis’e sıçrama tahtası olarak kullanma gayelerini devamlı canlı tutarlar.”
Akritas Plânı Makarios’un eseridir. Bir millî mücadele plânından öte bir jenosit plânı olarak kaleme alınmış ve uygulanmaya konmuştur. Makarios 1959-60 Londra ve Zürih Anlaşmalarını “Enosis mücadelesinde bir kale” olarak nitelendirmiş ve bu anlaşmalar olduktan sonra AKRİTAS Plânını hazırlayarak 1960’tan itibaren tatbikine başlamıştır. 1963 olayları ve sonrası bu plânın tatbikinde “son safha’ ‘olarak düşünülmüştü. 1963 olaylarının dayanacağı zemin 1960-63 arasında iyice oluşturulmuştu
