“Kapılar hiç kapanmasın, hep açık kalsın, gönül kapınız açık olsun” Sabah evden çıkarken ve iş yerine girerken ilk karşımıza çıkan bir nesnedir kapı. Kelime anlamını açıklayacak olursak, bir mekâna ya da bir taşıta girip çıkarken mafsallı, menteşeli, sürgülü ya da şimdilerde elektronik düzenekli açılıp kapanabilen, kimi zaman başlangıcı, kimi zaman da bitişi ifade eden bir nesnedir.
Kilitli olduğunda açmak, kilitsiz olduğunda kapamak isteriz. Çoğu zaman dış kapılarda isimler, lakaplar, işaret veya numaralar olur. Bu belirginliklere göre de kapıları buluruz. Şehir yaşamında kapılar, cadde veya sokak adı ile birlikte numarasıyla bulunur. Ancak, köy veya çok eski dönemlerde kapıdaki isim, lakap veya işaretler bulmaya yardımcı olurdu. Kapılara ilk numara verme işleminin 1463 yılında Paris’te uygulanmaya başlandığı söylenir.
Çoğumuzun duyduğu ve bildiği “Postacı kapıyı iki kere çalar.” söylemi, her söyleniş zamanı ve söylenen kişi açısından çok anlamlar ifade edebilir. Sözün söylendiği ortam, mekân ve kişi önemlidir. Kapılar; tutulmak, düşünsel veya maddesel olarak girilmek amaçlı bariyerlerdir.Açılabilir, kapanabilir ve geçilebilir olması kapıya duvardan farklı anlam vermektedir.
Çağımızda bir de akıllı kapılar var ki, onlar daha da farklı, şifreli, parmak izi tanımalı, fotoğraf çekmeli olmaları kapının anlamını daha da değiştirdi. Ancak “kapı gibi” deyimi cümlenin başına geldiğinde anlamı her zaman sağlam ve iyi demektir. Demek ki kapılar sağlamlık belirtisi olarak da kullanılmaktadır. Hele “devlet kapısı” tabiri Osmanlı’da ve Türkiye Cumhuriyeti’nde devlete olan güvenin belirtisi olarak kullanılmakta ve sağlamlığın belirtisi olmaktadır.
En çok kullanılan anlamı geçit olup günde kaç kez geçtiğimizi hatırlamayız bile. Ancak her geçiş bir karar, bir sonuç, bir değişiklik, bir eylem belirtisidir. Hele hele gönül kapısından girmek çok daha anlamlı ve farklı bir duygudur. Kısacası kapı denildiğinde durup düşünmemiz gereken bir durumdur. Bu sihirli kelime her dilde aynı anlamı ifade edip bir eylem, bir karar, bir niyet, kısacası bir fiildir. Kullanıldığında mutlaka önceki durumdan bir farklılık olduğu ve olacağı kesindir.
Kapılar sözün hiç bitmediği ve bitmeyeceği yerlerdir. Özellikle ve sahibi hanımlar için veya evdeki ebeveynler için sokağa açılan ana kapılarda, kapı önü sohbetlerinin anlamı ve tadı da bir başkadır. Kapı önü bazen umutların başladığı, bazen bittiği, hoş geldin, güle güle denilen, karşılanılan ve uğrulanılan yerlerdir.
Gelenek ve göreneklerde kapıyı vurmadan çalmadan giremezsin. Hele bir de bilmecelere geçen yönü vardır ki “Hırsız neyi çalmaz?” sorusunun cevabı, “Kapıyı Çalmaz.” dır. Ancak çalmadan vurmadan girebileceğin kapılar vardır ki bunlar; gönül kapısı, cami kapısı, mescit kapısıdır. Bir de irade dışı, kendi kararın dışı girebileceğin kapılar da vardır ki bunlar; bu dünya kapısı, öteki dünya (ahiret) kapısı, cennet kapısı ki dileğimiz kimse girmesin cehennem kapısı. Ünlü halk ozanı Âşık Veysel, irade dışı girdiğimiz dünya kapısı ve hayat için “İki kapılı bir handa gidiyorum gündüz gece.” Deyişiyle oldukça güzel ifade etmiştir. Ünlü şair Yahya Kemal Beyatlı’nın ahret kapısı tarifi ise “Birçok gidenin her biri memnun ki yerinden, Birçok seneler geçti; dönen yok seferinden.” şeklindedir.
Kapılar kullanıldığı yerlerde güvenliği, gizliliği, mahremiyeti ve masumiyeti ifade ederler. Genel olarak bir kapıda kullanılabilecek mütemmim cüzler; kapı kolu, kapı tokmağı, kapı zili, anahtar deliği, kapı kilidi, eşik, sundurma, pervazdır. Bazen de kişinin olayın durumun, hiç bir şey olmadığını ifade eden dış kapının mandalıdır. Hani derler ya dış kapının mandalı bile olamazsın, değilsin deyişi, olumsuzluğu işe yaramazlığı ve gereksizliği özlüce ifade etmektir.
Bir başka açıdan, kapı denince özgürlük, mülkiyet, güvenlik dolayısıyla emniyet akla geliyor. Emniyet dediğimizde bizce, Emniyet Teşkilatı mensuplarınca ve de vatandaşlarca ilk akla gelen birim, kurum, kuruluş emniyet teşkilatı yani polis olmaktadır. İşte kapı bir yerde bizler için vatandaş için polisi ifade ediyor ya da çağrıştırıyor.
“Karakol kapısı, adalete açılan ilk kapıdır.” cümlesi de polisi huzur kapısı olarak ifade etmektedir. Hani atalarımız demiş ya “Kapının önünü temiz tut, kapını açık bırakma, kapını sağlam kilitle, komşunu hırsız tutma, gönül kapını açık tut, dost kapısı eksik olmasın, kapıkulu, kapıdan içeri adım atma, her kapının ardında o vardır.” deyimleri oldukça farklı anlamlar ifade etmektedir. Ancak, her zaman anlı anlamı ifade eden deyişlerde vardır ki bunlarda belirtildiği gibi “devlet kapısı, kapı gibi vb.” söylemlerdir. Aslında kapı, çoğu zaman önemini anlamını fark ettirmez veya fark etmeyiz.
İşte bu durumlar rahat, huzurlu ve güvende olduğumuz zamanlardır. Kapının çok anlam ifade etmediği zamanlarda polise çok iş düşmez, emniyet teşkilatı sosyal görevlerini yaparlar. Kapının anlam ifade etmediği veya çok gerekli olduğu zamanlarda polis devreye girer ve üzerine düşen güvenlik ve huzuru sağlama görevi getirir. Sözün özü, mutlu, güvenli ve huzurlu hâllerde kapının açık veya kapalı olması çok anlam ifade eden bir şey değildir. Toplumun ve güvenlik teşkilatlarının ana isteği kapılara güvenlik için çok gerek duyulmaması, kapının güvenliği için çelik kapıya, özel güvenliğe, bekçiye ve diğer korumalara ihtiyaç duyulmaması geçmiş dönemlerde kapıyı kilitlemek bile akla gelmediği söylenmektedir.
Geçmiş dönemlerde komşular arası ilişkilerin iyi olduğunda ve “Komşu koşunun külüne muhtaçtır.” Atasözünden de anlaşılacağı üzere, bu girift ilişkiler kapıların kilitlenmemesini gerektiriyordu. Hatta evde olmayan komşu kapısını kilitlemiyordu ki, komşusunun bir ihtiyacı olduğunda girip içeri alsın diye. Bugün ise bırakın kapıyı açık bırakmayı birkaç kilitli çelik kapılar, kanatlı kapıların ve ahşap kapıların yerini aldı. Hele hele kapalı kapılar ardındaki gizlilik ve masumiyet başkaları tarafından kapı sahibinin rızası hilafına gizliliği yok edilir aşikâr hale getirilirse hiç de arzu edilmeyen durumlar ortaya çıkıyor ve özgürlükler kişi hak ve hürriyetleri özellikle haberleşme hürriyeti yok ediliyor.
Son zamanlarda üzerinde çok tartışmalar yapılan birçok yazılar yazılan ve gündemde devamlı üst sıralarda bulunan bu konu ayrıca bir yazı ile ele alınabilir. İnsan hak ve
hürriyetlerine çok önem verilen çağımızda özellikle haberleşme hürriyetinde oldukça çok ihlaller yapılıyor, buradaki kapılar yok sayılıyor ve insanlar bu hürriyetini sağlamak için oldukça farklı önlemler almaya, zaman ve emek israfı yapmak zorunda kalıyorlar. Geçmişi düşündüğümüzde kilide bile gerek olmayan ahşap kapılar bugün oldukça sağlam 3–4 tane şifreli kilidi olan çelik kapılar şekline getirilse de eski güveni vermiyor, teknik geliştikçe insanların lehine olduğu kadar aleyhine de kullanılabiliyor. Oysaki ilimin, bilimin ve teknolojinin gelişmesi insanlığın lehine kullanmak içindir. Ne kadar önlem alınırsa alınsın, kapılar ne kadar sağlam kilitlenirse kilitlensin eski tadı ve güveni vermediği bir gerçek olarak ortadadır.
Her gün girip çıktığımız, günde kaç kez kullandığımızı bilmediğimiz, ömrümüz boyunca ne kadar kullandığımızı da hiç hesap etmediğimiz kapı; bir gün kapıdan çıkarken aklıma geliverdi ve bu yazıyı yazmak durumunda kaldım. Sizler de bu yazıyı okuduğunuzda kapı hakkındaki düşüncelerinizi ve kapının soyut ve somut anlamlarını bir kez daha düşünerek zihninizi yoklayın ve her zor durumda nasıl bir çıkış kapısı bulduğunuzu düşünerek kendinize saygı duyun. Dost kapısının eksik olmaması, hiçbir kapının yüzümüze kapanmaması, bir kapının kapandığında diğer kapının açılması ve hep gönül kapılarının açık kalması ve kapımızı kapattığımızda her şeyin güvende olduğu inancının çok daha fazla olduğu günler dileğiyle.

Son elli yıldır gündemde olan Kıbrıs sorunu, Rumların ve Yunanlıların iddia ettiği gibi 1974 yılında başlamadı, Türkiye, adayı işgal etmedi. Rumların ve Yunanlıların yanıltıcı kara propagandası sanki de Türkiye Kıbrıs adasını hiçbir neden yokken 1974 yılında işgal etmiş gibi göstermeye çalışıyor ama gerçekler hiçte böyle değil. Kıbrıs sorununu anlamak için gerçekleri iyi bilmek gerekiyor, tabi niyet varsa…
Ben 1950-1960 yılları arasında Rumların Enosis ülküsünü hayata geçirmek için Kıbrıs adasında estirdikleri terörü ve yaptıkları katliamları anlatmayı bir başka zamana erteleyip, 1974’e uzanan süreci kısaca özetleyeyim;
Kıbrıs Cumhuriyeti 1960 yılında, Kıbrıslı Türklerin ve Kıbrıslı Rumların “Kurucu Toplumlar” ortaklığı ile kuruldu. Anayasa’da Ermeniler, Maronitler ve Latinler azınlık statüsünde yer alırken, Kıbrıslı Türkler ve Rumlar, yöneticiler olarak yer aldı. Türkler sayıca Rumlardan daha az olduklarından, Rumların tek başlarına aldıkları kararlarla baskıcı ve kısıtlayıcı yöntemlerle adayı tek başlarına yönetememeleri, adayı Yunanistan’a bağlayamamaları için Kıbrıslı Türklerin yönetim ve karar mekanizması içinde, her aşamada veto hakları bulunmaktaydı.
Kıbrıslı Rumlar süreç içinde anayasanın, Kıbrıslı Türklere yönetimde ve egemenlikte ortaklık hakkı vermesinden çok rahatsız oldular. Adayı tek başlarına yönetebilmek ve ilk fırsatta Yunanistan’a bağlamak için, Anayasa’da Kıbrıslı Türklere ortaklık hakkı veren “13 maddeyi iptal etme” girişimleri başlattılar.
Önce Kıbrıslı Türklere Anayasa’da Kıbrıslı Türklere ortaklık hakkı veren 13 maddenin iptal edilmesi teklifini yaptılar. Kıbrıslı Türker bu teklifi reddince, teklifi bu kez garantör ülke Türkiye’ye götürdüler. Türkiye de bu teklifi reddedince, anayasal değişikliği silah zoru ile yapmanın yolunu seçtiler. Kıbrıslı Türkleri topluca imha etmek için Yunanistan’dan gönderilen subayların yardımı ve planlaması ile “Akritas” isimli bir silahlı saldırı planı yaptılar. 21 Aralık 1963 günü de bu planı yürürlüğe koyarak, Kıbrıs adasında çoğunluğu küçük köylerde yaşayan Kıbrıslı Türklere saldırarak katliamlar yapmaya başladılar. Yunanistan, 1 Ocak 1964 tarihinde, Kıbrıslı Türklerin imha edilmesine katkı koymak amacı ile uluslararası kurallara aykırı olarak Kıbrıs adasına 20 bin kişilik bir Yunan Tümeni gönderdi. Kıbrıslı Türkler de kendilerini savunmak için birlik olup elden geldiğince Rum saldırılarına karşı koymaya çalıştılar. 1964 yılının ilk yarısında, Kıbrıslı Türkleri imha planı içeriğince birçok Türk köyü yakıldı yıkıldı, Kıbrıslı Türkler öldürüldü, mallarına, evlerine, tarlalarına, canlı hayvanlarına ve zahirelerine el konuldu. 1967 yılındaki büyük saldırıdan sonra Türkiye’nin ağırlığını koymasıyla biraz geri adım attılarsa da, Kıbrıslı Türklerin sosyal, ekonomik esareti ve korkuları 1974’e kadar devam etti.
Kıbrıs Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Makarios ile Yunanistan’da iktidarda olan Albaylar Cuntasının arası bozulunca Yunanistan, Makarios’u devirmek için 15 Temmuz 1974 tarihinde askeri bir darbe yaptı. Darbeciler Kıbrıs Cumhuriyetini lağvetti ve adına “Kıbrıs Helen Cumhuriyeti” dedikleri yeni bir devleti ilan ettiler. Sonra da bu devleti Yunanistan’a ilhak ettiklerini açıkladılar.
Kıbrıs Cumhuriyeti’nin yıkılıp, Kıbrıs adasında yeni bir devletin ilan edilmesi ve Kıbrıs adasının Yunanistan’a ilhak edildiğinin açıklanması, 1960 Kıbrıs Cumhuriyeti Anayasasına ve uluslararası hukuka aykırı olduğundan Türkiye, garantör ülke sıfatı ile Kıbrıs Cumhuriyetini hayata geçirmek için 1974 yılında müdahalede bulundu.
İşte Rumların ve Yunanlıların, “Türkiye adayı işgal etti” suçlamalarının perde arkası aynen bu şekilde. Suçlama tamamen hayal ürünü ve kendi yaptıklarını örtme çabasından öteye değil.

Türkiye’nin 1974 yılındaki haklı ve meşru müdahalesinden sonra, Kıbrıslı Rumların saldırılarından korunmak için Kıbrıslı Türkler adanın kuzey bölgesine göç etti ve kendi yönetimlerini kurdular. 1975 yılında Kıbrıs’ta Rumlarla birlikte ve ortaklaşa bir “Federal Devlet” kurulması amacı ile “Kıbrıs Türk Federe Devleti” ilan edildi. 1977 yılında başlayan ikinci etap müzakereler, Kıbrıslı Rumların adaya tek başlarına hakim olmak arzuları nedeni ile 6 yıl boyunca hiçbir sonuç vermeyince Kıbrıslı Türkler 1983 yılında, Kıbrıs müzakerelerine eşit statüde devam etmek için “Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti”ni (KKTC) ilan ettiler.
Türkiye’nin meşru müdahalesinin- Rum tezleriyle eşdeş bir şekilde- işgal olduğunu savunan (başta, ABD ve Avrupa Birliği olmak üzere) Batı dünyası, Kıbrıslı Türkleri tanımak yerine cezalandırmayı seçtiler. Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyinde aldıkları insanlık dışı kararlarla Kıbrıslı Türkleri dünyadan izole ettiler, dünya devletleri ile bağlarını kopardılar ve Rumların idaresi altına sokmak için elden geleni yaptılar. Aradan 48 yıl geçmiş olmasına rağmen halen daha Kıbrıslı Türklerin dünya ile bağları kopuktur. Direkt uçuşlar yoktur. Ticari, ekonomik, kültürel, eğitimsel, sportif ve politik her tür bağlantıları engellenmiş durumdadır.
Şükür ki, aradan 59 yıl geçtikten sonra uluslararası bir topluluk olan, “Türk Devletleri Teşkilatı” Kıbrıslı Türkleri, kendi kurdukları devletlerinin adı ile gözlemci statüsünde olsa bile üyeliğe kabul etmiştir.
İşin kötü tarafı, “İnsan hakları, demokrasi ve özgürlükler”in bayrak taşıyıcısı olmakla övünen ABD, Avrupa Birliği, Kıbrıslı Rumlar ve Yunanların, Kıbrıslı Türklerin Türk Devletleri Teşkilatına üyeliğini iptal ettirmek ve bozmak için elden geleni yapıyor olmalarıdır.
Bu üyelik, dünyaya açılan bir kapı olması nedeni ile Kıbrıslı Türkler için çok önemlidir. Kıbrıslı Türklerin artık yalnız olmadıklarını, arkalarında toplam 1 trilyon doları aşkın hizmet ve mal üreten, 170 milyonluk nüfusa sahip üyesi bulunan, askerî ve siyasi açıdan tek ülke hâline gelmek adımlarını atan Türk Devletleri Teşkilatı’nın olduğunu göstermektedir.
Batı dünyasının sıkıntısı da budur. Hiçbir zaman ve koşulda artık, Doğu Akdeniz’de tek başlarına hakimiyet kuramayacakları, mevcut petrol ve doğalgaz yataklarına sahip olamayacakları endişesi ile hem Türkiye’ye saldırmakta, hem de KKTC’nin görünür olmasından duydukları rahatsızlığı gizlememekteler.
Ki, Batı dünyasındaki “insan hakları, özgürlük ve eşitlik kavramının” hangi değer ve seviyede olduğunu, İngiltere Başbakanı Churchill’in “bir damla petrol, bir damla insan kanından daha değerlidir” sözü net bir şekilde açıklıyor.
Tabi Batının esas niyetini de…