Haber: İlker ÇAKAN
Rize-Ardeşen Kaymakamı İlyas Memiş’in “Ardeşen Fırtına Vadisi Vali Recep Yazıcıoğlu Kano ve Rafting Spor Turizmi Projesi” ile ilgili olarak yaptığı açıklama şöyledir;
Yararlanıcı: Ardeşen Kaymakamlığı Köylere Hizmet Götürme Birliği Proje Ortağı: Ardeşen Belediye Başkanlığı, İlçe Özel İdare Müdürlüğü, Ardeşen Gençlik ve Spor Müdürlüğü
Bütçe: 902.551,32 TL Destek Miktarı: 600.000,00 TL Proje Süresi:12 ay Proje Yürütme Birimi: Proje Koordinatörü: Sultan Rauf Oğuz, Proje Yöneticisi: Sevilay Buçan Proje Asistanı: Filiz Biber Teknik Danışman Çevre Mühendisi: Mine Akkoyun Balcı
Proje Ortağı : İlçe Özel İdare Müdürü Dursun Yaşaroğlu.
Genel Amaç: Bölgemizde sürdürülebilirlik ilkeleri doğrultusunda ve doğa ve kültür mirasını koruyarak alternatif turizm modelleri oluşturmak, turizm alt yapısını geliştirmek ve çeşitlendirmek.
Özel Amaç: Fırtına Vadisini akarsu turizmi ile bütünleştirerek markalaştırmak, bu sayede ilçemizden başlayarak bölge boyutunda gelen turist sayısını, ortalama kalış süresini artırarak akarsu turizmi için cazibe merkezi haline getirmek, dezavantajlı gruplara da akarsu turizm faaliyetlerine katılım sağlanmasına imkân tanımak amaçlanmaktadır.
Projemiz kapsamında nihai faydalanıcılar olarak başta Ardeşen’e daha sonra İlimize bölgeye gelen turistler, Ardeşen’de yaşan insanlar, üniversite öğrencileri, ilkokul ve lise öğrencileri, festivale katılan kişiler, kano ve rafting sporcuları, yetiştirilecek olan rehberler yer almaktadır. Projemizde beklenen sonuçlar; Fırtına Deresi kenarında, Çamlıhemşin ve Ayder yolu ve Rize-Hopa güzergâhına yakın uygun bir alanda çevre dostu peyzaj ve tasarım ile yerli ve yabancı turistlerin ziyaret edip vakit geçirebileceği uluslar arası standartlarda bir parkurun oluşturulması. Parkur çevresinin peyzaj çalışmaları ile festival ve diğer sosyal aktiviteler için uygun hale getirilmesi. Fırtına ve İlçemiz akarsu turizmi konusunda bir marka olması, başta ilçemiz olmak üzere il ve bölge boyutunda turistlerin konaklama ve kalma sürelerinin artması, İlçe akarsu turizm faaliyetleri üzerine dünyada tanınır olması. Bölge, İl ve ilçemizin akarsu turizmi konusunda tanıtımı yapılmıştır ve Fon sağlayan kurumlar tanıtılması. Şeklinde sonuçlar beklenmektedir.
Parkur çevre düzenlemesi yapılacak ve Bu yıl 5. yapılması planlanan Uluslar arası Fırtına Rafting Festivali için daha uygun, geniş ve altyapısı müsait bir alan oluşturulacaktır. Festival özellikle ilçemizin, ilimizin ve bölgemizin ulusal ve uluslar arası boyutta tanıtımında önemli bir rol oynayacaktır. Dezavantajlı grupların da ihtiyaçları dikkate alınmıştır. Bu potansiyel turist sayısında artışı sağlayacak ve tesisin tanıtımını ve ulusal ve/veya uluslar arası parkurlar göre standardını ve kullanılırlığını artıracaktır. Çevre düzenlemesinde ilçemize ait semboller de kullanılacaktır. Bölge boyutunda akarsu turizmi ve alternatif turizm alan ve bölgelerinin de tanıtımının yapıldığı bir turizm bilgi noktası oluşturulacaktır. Akarsu turizmi hakkında ve parkur kullanma öncesi yapılması gereken bilgilendirme faaliyetleri gerçekleştirilecektir. Ayrıca bu noktada ilçemiz el sanatları, tarımsal ürünleri de sergilenecektir. Alternatif turizm çeşitlerinin doğası gereği altyapı yatırımları bu turizm alt sektöründe gelişen talepler sonrası gerçekleşmektedir.
Projenin, Programın hedefleri ve öncelikleri ile ilgisi Projemiz ile önce İlçemiz ve sonra ilimizde sürdürülebilirlik ve doğa ve kültür mirasını koruyarak alternatif turizm modeli ile turizmi alt yapısını geliştirmek ve çeşitlendirmek, ilçemizi akarsu turizmi ile bütünleştirerek markalaştırmak ve ulus ve uluslar arası boyutta tanıtımın sağlamak, bölgemizde alternatif turizm bileşenlerinden akarsu turizmi altyapısını geliştirmek bu sayede ilçemizden başlayarak bölge boyutunda gelen turist sayısını, ortalama kalış süresini artırarak akarsu turizmi için cazibe merkezi haline getirmek amaçlanmaktadır. Turizm sektörünün geliştirmek ve kalkınmada öncelikli duruma getirmek Ajans vizyonu, amaçları ve stratejilerinin biridir. Program bölgede turizmi çeşitlendirmeyi amaçlamaktadır. Projemiz ile bölgede yer alan ve gelişmekte olan bir turizm sektörü olan akarsu turizmi geliştirilmesi hedeflenmektedir. Projemiz ile yörede mevcut olmayan bir alternatif turizm modeli geliştirilmek istenmektedir. Bu modelde; kontrollü bir parkur kurulacak ve yılın her mevsimi akarsu faaliyetleri gerçekleştirilebilecektir. Ayrıca parkur ve çevre düzenlemesi çevre ve doğa peyzajına uygun olacak ve dezavantajlı grupların kullanıma uygun olacaktır.
Ayrıca projemiz kapsamında ziyaretçilerimizin ihtiyaç duyacakları tüm sosyal yapıların yanında festival faaliyetlerine uygun altyapı da sağlanacaktır tanıtım faaliyetleri içinde bir tanıtım noktası yapılacaktır. Projemiz ile aynı bölgede, duraklama, tanıtım, festival gibi kültürel faaliyetlere de uygun olacağından bütüncül bir turizm modeli olacaktır. Bölgemiz alternatif turizm olanakları açısından büyük potansiyele sahiptir. Proje alanımıza ilçemizde yapılan uluslar arası rafting festivali taşınacak ve her yıl festival bu alanda yapılarak ulusal ve uluslar arası boyutta ilçemizden başlayarak bölge boyutunda etkin tanıtım politikaları kullanılarak özellikle akarsu turizmi konusunda ile tanıtım gerçekleştirilecektir. Projemiz ile ilçemiz başta olmak üzere merkez ilçe, Ayder ve Çamlıhemşin de konaklama, gelen turist sayısında artış sağlanacaktır. Bu yerleşkelerde yer alan turizm faaliyetlerini de çeşitlendirme ve tur ve yolculuk güzergâhında belirli bir süre geçirilmesini projemiz sağlayacaktır. İlçemiz Fırtına Deresi ile anılmakta ve bütünleştir. İlçemiz için akarsu turizminin geliştirilmesi komşu yerleşim birimleri ile rekabet yaratmayacaktır. Fırtına Vadisi, Ayder, Çamlıhemşin turizm çeşitleri ile bütünlük sağlayacak ve cazibe merkezi oluşturacaktır. Fırtına Deresi ve Uluslar arası festivalimiz ile ilçemiz akarsu turizmi açısından belirli bir noktaya gelmektedir. Projemiz ile gereken alt yapı tamamlanacak ve ilimiz alternatif turizm bölgesi haline gelirken Fırtına Deresi bir akarsu turizmi markası haline gelecektir.
Kapsanan bölgede belirlenen ihtiyaç ve sorunların tanımlanması. İlçemizin Ardeşen adını alması da rivayetlere göre Fırtına Deresi ile ilgilidir. İlçemizin yüzölçümü 743 km²’dir. Akarsuların denizle birleştiği dar vadi ağızları dışında ova olarak adlandırılabilecek düzlükler yoktur. Ilıman iklim kuşağında yer alır ve dört mevsim ılıman ve yağışlı olan iklimi sub tropiktir. Yıllık ortalama sıcaklık 14,5C’dir. İlçe arazisinin %10,55’ini tarım alanları olup tarımsal faaliyetler oldukça kısıtlıdır (Kaynak:Ardeşen Kaymakamlığı). 2004 yılında İlçemiz, sosyo ekonomik gelişmişlik sıralaması 872 ilçe arasında 134. sırada yer almaktaydı. Aynı çalışmada 2000 yılı nüfusu 58.499; ilçe sırası 231, 2009 yılı adrese dayalı nüfus bilgilerine ise nüfus 27.330 kişi şehirde ve 12.087 kişi köyde olmak üzere toplam 39.417 kişidir (Kaynak: www.yerelnet.org.tr). Şehirleşme oranı (%) 77,59; ilçe sırası 45, nüfus yoğunluğu 93; ilçe sırası 214, nüfus bağımlılık oranı (%) 50,40; ilçe sırası 685, ortalama hanehalkı büyüklüğü 6,30; ilçe sırası 167, tarım sektöründe çalışanlar oranı (%) 47,77; ilçe sırası 749, tarımsal üretimin ülke içindeki payı (%) 0,00649; ilçe sırası 818, sanayi sektöründe çalışanlar oranı (%) 11,65; ilçe sırası 120, hizmetler sektöründe çalışanlar oranı (%) 40,58; ilçe sırası 113 ve işsizlik oranı (%) 21,95; ilçe sırası 6’dır (Kaynak: İlçelerin Sosyo Ekonomik Gelişmişlik Sıralaması çalışması-DPT). Tarımsal üretimin düşük olması, gurbetçiliğin İlçemiz ekonomisi içinde önemli bir yer tutması sonucunu doğurmuştur.
Fırtına Vadisi yine komşu ilçeler ile ilçemiz sınırları içinde olup; WWF tarafından Avrupa’da acil korunması gereken 100 ormandan biri ilan edilmiştir. Fırtına Vadisi’nin büyük bölümünü (43.366 ha) Milli Park statüsündedir. Fırtına Vadisi, Kaçkar Dağları ile birlikte 537 odunsu bitki, 136 kuş, 30 memeli, 21 sürüngen ve 116 endemik bitki türüne ev sahipliği yapmaktadır. Bu bölge, Türkiye’nin 122 önemli bitki alanından biri, hem de süzülen yırtıcı kuşların göç yolu üzerinde önemli kuş alanıdır. Jeolojinin, topografyanın ve iklimin çeşitlendirdiği, ormandan alpin çayırlara Bölgeye özgü zengin tür çeşitliliğine sahip habitatlar; nadir, endemik ve Bern Sözleşmesi’ne göre Avrupa ve küresel ölçekte tehdit altındaki türleri barındırır. Prof. Dr. Adil Güner ve Prof. Dr. Mecit Vural, Doğu Karadeniz Bölgesi için yaptıkları flora çalışmasıyla, Fırtına Vadisi’nin Rize İli bitki taksonu sayısının yarısından fazlasını barındırdığını tespit etmiş, Kaçkar Dağları Doğu Karadeniz’deki endemik taksonların %30’una tek başına ev sahipliği yapar (Kaynak: Rize Valiliği). Kuş gözlemciliği ve foto safari için oldukça uygundur ve cazibe merkezi haline getirilmelidir. Alternatif turizm hareketleri zaman içinde kendiliğinde oluşan ancak belirli bir zaman sonra planlı olarak geliştirilmesi gereken bir turizm çeşididir. Bölgemizde özellikle turizmin çeşitlendirilmesi ve alternatif modellerin geliştirilmesi için bir proje ihtiyaç duyulmaktadır. Sürdürülebilir turizm alt yapısının oluşturulması açısından önem arz etmektedir. Ayder Bölgesi “Kültür ve Turizm Koruma Gelişim Bölgesi” ilan edilmiş termal kaplıcası ve özellikle heliski kayak sporu ile yerli ve yabancı turistlerin ilgi odağı haline gelmiştir.
Treking, jeep safari, foto safari, kampçılık, dağcılık gibi birçok turizm aktivitesi için uygundur. Çamlıhemşin ilçesi ve Ayder Yaylası yolu Doğu Karadeniz yoluna İlçemiz üzerinden bağlanmaktadır. İlçemiz bu bölgelere gelen yerli ve yabancı turistler için bir uğrak noktası olma potansiyeline sahiptir. Aynı zamanda İlçemiz Rize-Artvin yolu üzerinde yer almasına karşın bu güzergah üzerinde de bir uğrak veya ziyaret noktası özelliği taşımamaktadır. Çamlıhemşinde 10 adet İlde yer alan parkurların tamamı-Yürüyüş Parkurları mevcuttur. İlimizde mevcut turizm faaliyetleri temel olarak merkez ve ilçelere günübirlik gezi tur güzergâhlarından ibarettir (Kaynak: İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü) 2010 yılında İlimizi ziyaret eden kişi 575.581’dir. 2003-2010 yılları ortalama artış % 12’dir. 2009 yılı ile kıyaslandığında artış %4’tür. 2010 yılında Rize’ye gelen turistlerin %5 i ilçemizde kalmıştır. Aynı oran Ayder için yaklaşık %30 Merkez için %50 civarındadır. İlimizde ortalama kalış süresi yabancılar için 1,7 ve yerli turistler için 1,3 gündür. Bu rakamlar sırası ile Bölgemizde; 2,1 ve 1,3 tür. Bakanlık Belgeli Konaklama Tesisi Doluluk oranı ilimizde 16,14 iken Bölge genelinde %23,28’dir. 2010 yılında ilimizde yer alan tur güzergahları sayısı 213’tür (Fırtına deresi: 10, İlçemiz:2). Ayder için 26 ve Çamlıhemşin için ise 12’dir (Kaynak: Rize Kültür ve Turizm İl Müdürlüğü ve DOKA Master Planı).
İlçemiz özellikle Ayder, Çamlıhemşin gibi turistik bölgeler için geçiş durumunda olup, ilçemizde konaklama veya geceleme oldukça düşüktür. Turizm ilimiz ve bölgemizde olduğu gibi ilçemizde de belli dönemler (mayıs-eylül) arasına sıkışmıştır. İlçemizin alternatif turizm modellerinin geliştirilmesi için uygundur. Ancak İlçemiz ve çevresi doğal kaynaklar açısından dünya çapında bilinmesine karşın gereken ilgiyi ve ziyaretçi sayısını çekememe nedeni altyapı, tanıtım, cazibe merkezi oluşturamamasıdır. Uzun vadede Doğu Karadeniz turizminin bir gelişte tüm bölgeyi gezip görmeye dayalı tur turizmi yanında alternatif turizm ağırlıklı olarak gelişeceği kesindir. Bu nedenle altyapının geliştirilmesi ve etkin tanıtımların yapılması ve bölgenin markalaştırılması gerekmektedir. (Kaynak: DOKA Master Planı). İlçemizde festivaller ve şenlikler yapılmaktadır. Bu şenlikler içinde bu yıl beşincisi düzenlenecek olan Uluslar arası Fırtına Rafting Şenliğine ülke ve ülke dışından her yıl yaklaşık olarak 2000-3000 kişi katılmaktadır.
Hedef grubun(ların) ve Nihai Yararlanıcıların tanımı ve tahmini sayıları Hedef Grup Ardeşen KHGB, Belediyesi, İlçe Özel İdaresi, Kano Federasyonu, Ardeşen Spor Kulübü, Doğu Karadeniz Doğa Sporları Kulübüdür. Hedef grup içinde yer Federasyon haricinde diğerleri yereldir. İştirakçi olan STK’lar ise bölge tanıtımı, sporun ve sporcuların gelişimi konularında gönüllü faaliyetler yürütürler, Uluslar arası Ardeşen Rafting Festivali bu çalışmalara en güzel örnektir. Bu STK’lar ilçemizde kamu kurum ve kuruluşları ile koordineli ve beraber çalışmalar yürüterek tüzüklerinde belirtilen faaliyetleri geliştirerek daha fazla yöre insanına hizmet etmeye çalışmaktadırlar. Federasyonun görevleri arasında sporu tanıtmak, geliştirmek, sporcu sayısını artırmak ve uygun tesislerin kurulmasına destek olmak yer almaktadır. Nihai yararlanıcılar DOKA Master Planına göre dünya turizm ziyaret amaçlarının %51’ini eğlence, dinlenme ve tatil amacı olduğu bildirilmektedir. Bu durumda ilçemize potansiyel olarak 14.677 ilçemize, ilimize 293.546 ve bölgemize gelen 1.938.567 kişi nihai faydalanıcı durumundadır. Her yıl festivale toplam yaklaşık 2000-3000 kişi katılmaktadır. Her yıl en az 20 gencimiz rehberlik eğitimini ücretsiz alacaktır. 2009 yılı istatistiklerine göre 3210 sporcu, 2009 yılı Adrese Dayalı nüfus sayım sonuçlarına göre ilçemizin nüfusu 39.417 olup, şehir Merkezinin nüfusu 27.330, Belde ve köylerin nüfusu ise 12.087 kişidir. Rize Üniversitesi Ardeşen Yüksek Okulunda öğrenim gören yaklaşık 500 öğrenci.
Bu hedef grubun(ların) seçilme nedenleri ve bu grupların ihtiyaçlarının ve sorunlarının tanımlanması. Bu proje, hedef grubun(ların) ve Nihai Yararlanıcıların ihtiyaçlarına nasıl cevap verecek? Hedef gruplar içinde kamu kurum ve kuruluşları ve 2 yerel ve ulusal boyutta 1 STK yer almaktadır. Hedef grup olarak seçilmelerinin nedeni hepsinin konu ile ilgili yapıları ve proje mantığı çerçevesinde yapılan sorun analizlerinde doğrudan özelikle yöre ihtiyacı olan projenin birer parçası ve yöremizde aşılmaya çalışılan sorunun çözümünde katkıda bulanacak olmasıdır. Yerel olarak hedef grup içinde yer alanların ana ihtiyacı üst ve özellikle altyapı yatırımlarına fon kaynağı bulmaktır. Kamu kurum ve kuruluşları ve Belediyemiz diğer yerel yönetimler gibi yatırımlarını tamamlamak için bütçeye ihtiyaç duymakta ancak yetersiz fon kaynaklarından dolayı yatırımların tamamlanma süreleri gecikmekte ve bu durumda yatırım ile oluşacak sosyo ekonomik katma değerin oluşmasını da engellemektedir.
Yerel yönetimler artık ulusal bütçe ve iller bankasından transfer edilen kaynaklarını Ajans, Dünya Bankası, Avrupa Birliği vb fon sağlayan kurumlar tarafından sağlanan eş finansman ile birleştirerek yörelerinde olması gereken gelişmeyi bütçe kısıtlarına rağmen gerçekleştirmeye çalışmaktadır. STK’larında yerel yönetimler ile ihtiyaçları aynıdır. Proje ile hedef grup içinde yer alan tüzel kişilikler yöremizde ulaşmaya çalıştıkları sosyo ekonomik gelişmişliği daha kısa sürede sağlayacaklardır. Ulusal STK’nın da ihtiyacı spor konunu tanıtımı ve geliştirilmesidir. Bu tip bir altyapı ile ulusal STK’da proje ile yerel ulusal ve bölgesel olarak spor kolunu tanıtacak ve geliştirecektir. Hedef grup içinde yer alan turistler bölge genelinde mevcut olmayan bir parkuru ziyaret ederek hoş ve güzel vakit geçirecekler ve ilçe il ve bölge boyutunda da akarsu turizmi hakkında bilgi sahibi olacaklar. Yöre halkı sosyal tesisleri de bulunan bu tip bir parkurda ve alanda özellikle festival zamanı hoş zaman geçirecektir. Üniversite öğrencileri okul dışı zamanlarında ilçemizde zaman geçirecekleri ve spor da yapabilecekleri bir yere sahip olacaklardır. Parkurda rehberlik eğitimleri de ilçemizde cinsiyet ayrımı yapmadan gençler arasından seçilen öğrencilere verilecektir. Bu sayede ileriki zamanda bir iş imkânları da oluşmuş olacaktır.”
