Ordu ilinin civarında yapılan arkeolojik kazı sonuçlarına göre Ordu ilinde yerleşen M.Ö.XV. yüzyılda başlanmıştır. M.Ö. 2000 yıllarında Doğu Anadolu’nun iç kesimlerinden, Karadeniz Böl-gesi’ne gelen Halipler yörenin dağlık kesimlerine yerleşmişlerdir. Uzun süre bu bölgede kalan Halipler tunçtan iyi silahlar yapmış-lardır. Eski adı “Kotyora” olan Ordu’ya M.Ö. 756 yılında Miletli Kolonistler yerleşmişlerdir. Bununla birlikte Eskipazar Bölgesi’nde, “Bayramlı” ismi verilen Selçuklu Devleti dönemi yerleşmesinin adı, 1398 yıllarında “Halipia” adı ile anılmaktadır.
Osmanlı Devleti Sultanı Yıldırım Bâyezid’in Samsun’u ele geçirmesi ile Halipia emîri Giresun fâtihi Hacı Emirzâde Süleyman Bey, Osmanlı Devleti egemenliğini kabul ederek, bölgeyi Osmanlılara terk etmiştir. Eski Kotyora’nın Bayramlı civarında Delikkaya ve yöresinde olduğu bu bölgede çok sayıda yapılan arkeolojik kazı sonuçlarından anlaşılmaktadır. Ordu ili daha önce Hititlerin, Medlerin, Perslerin de hâkimiyetine girmiştir.
Ordu şehri bugünkü belediye sınırlarında kalan ve Bozukkale adıyla bilinen mevkiide ve deniz kenarındaki mezarlığın bulunduğu yerde “Kotyora” adı ile, daha sonra şehrin kuzeydoğusundaki Eskipazar Köyü’nde “Bayramlı”, XIV. yüzyılın ikinci yarısında ise bugünkü yerinde önce bucak, sonrada “ordu” adlarıyla üç ayrı yerde kurulmuştur. 1871 yılında yapılan idari teşkilatlanmada; Ordu kasabası merkez olmak üzere Vona (Perşembe), Bolaman, Aybastı, Hapsamana (Gölköy), Ulubey bucaklarıyla bir kaza teşkilatı haline gelmiştir. 1883 yılında ise Ordu şehir merkezinde büyük bir yangın olmuştur.
Ordu ilçesi 1920 yılına kadar Trabzon vilâyetine bağlı bir kaza iken, 17.4.1920 tarih ve 69 sayılı “Ordu Müstakil Livası Teşkiline Dair Kanunla” Ordu merkez olmak üzere Canik Sancağı’na bağlı olan Fatsa kazasıda Ordu’ya bağlanmış ve müstakil Ordu Livası teşkil edilmiştir. 1923 yılında ise Sancak adı Vilâyet olarak değiştirilmiştir.
Ordu adı nereden gelmiştir?
Ordu adının nereden geldiği konusunda çeşitli rivâyetler vardır:
1.Ordu adına, ilk defa Fatih Sultan Mehmed devri Arazi ve Vergi Tahrir Defteri’nde bir nahiye (Bucak) adı olarak (Bölük-i Niyabet-i Ordu) rastlanmıştır.
2.Bayramlı kasabasının kuruluşunda, 1613 tarihli Arazi ve Vergi Tahrir Defteri’nde de “Kaza-i Bayramlı” (Ordu) olarak anılır. Bu kayıtlara göre XV. yüzyılın ikinci yarısından itibaren, “Ordu” adı bu bölgedeki bir yerleşme yerinin ismi olarak kullanılmaktadır. Bu yerin Bayramlı (Bugünkü Eskipazar) olduğu anlaşılmaktadır.
3.Ordu adının verilişi üzerinde birçok söylentiler mevcuttur. Bu söylentilerin en yaygın olanı, “Ordu” adının karargâh, çadırlı ordugâh, askeri birliğin konakladığı yer anlamında kullanıldığını ifade etmektedir.
4.1744 (H. 1163) tarihli bir fermanda Ordu Bayramlı ve Şebinkarahisar Kadılarına emir verildiği, Bayramlı adının “Ordu” Bayramlı Kazası” şeklinde geçtiği görülür.
Bu fermanlardan anlaşıldığına göre, “Ordu”, adı, Bayramlı ile birlikte anılmakta ve Bayramlı yerine Ordu ismi kullanılmaktadır.
