Aydın-Kuşadası
Milli Parkı 1966 yılında 27.675 ha bir alanda kurulmuştur. Ege Bölgesi’nde,
Aydın ili, Kuşadası ve Söke ilçeleri içerisinde yer alır. Kuşadası-Söke
karayolu ile ulaşılır. Kuşadası’na 28 km, Söke’ye 34 km uzaklıktadır.
Samsun Dağı’nın Ege Denizi’ne doğru
uzantısıyla şekillenen Dilek Yarımadası’nın jeolojik yapısı, Palezoik şistler,
Mezozoik kalkerler ve mermerler ile Neojen tortul kütlelerden meydana
gelmiştir.Yarımada kumlu, killi, yatık ve yüksek kıyı şekillerini içeren
plajlarıyla ilgi çekici kıyı özelliklerine sahiptir.
Yarımadanın hemen güneyinde bulunan Büyük
Menderes Deltası, morfolojik gelişimin hızlı olduğu ağız kısmında, bu gelişim
sürecinin ürünü olan birçok lagün ve bataklıkları bünyesinde barındıran
uluslararası niteliklere haiz bir sulak alan karakterindedir. Tatlı ve tuzlu
suyun birbirine karıştığı bu lagüner sistem, bünyesinde zengin bir biyolojik
çeşitliliği barındırmaktadır. Bu zengin ekosistemde 209 kuş türü görülmektedir.
Bölge aynı zamanda nesli tehlike altında olan Tepeli Pelikan’ın en önemli
kuluçkalama alanlarından biridir. Bunun yanı sıra yine dünya çapında nesli
tehlike altında olan Cüce Karabatak da burada barınmaktadır.
Milli parkın özellikle kuzey kesimi, Akdeniz
Bölgesi’nde ender görülen potansiyelde bitki örtüsüne sahiptir. Özellikle defne
ve kestane bitki kuşakları ile Akdeniz maki florasının hemen bütün bitki
türleri yarımadada en canlı ve sağlıklı örnekleriyle yer almaktadır. Milli
park, Kuzey Anadolu ormanlık yörelerine has kestanenin en güneye indiği, ülkemizde
birkaç yerde bulunan kartopunun ve Finike ardıcının küçük bir topluluk meydana
getirdiği, pırnal meşesi ve dallı servilerin yetiştiği tek yerdir.
Milli park, nesli tükenmeye yüz tutmuş bitki
ve hayvan türlerinin yaşadığı son noktadır. Ayrıca Akdeniz ülkelerinde korunan
türler arasında bulunan Akdeniz Foku ve deniz kaplumbağaları milli parkın
kıyılarında yaşama ve üreme olanağı bulmuştur. Milli parkın hemen kuzeydoğu
sınırında Dilek Tepesi eteğinde Güzelçamlı köyü yöresinde M.Ö. 9-8. yüzyıllarda
İyonya’nın politik amaçlı birliği olan Panionion, konfederasyonun toplantı yeri
olarak kullanılmıştır.
