Güney Kıbrıs Rum Yönetimi (GKRY) Azerbaycan Cumhurbaşkanının, KKTC Cumhurbaşkanı Ersin Tatar ile görüşmesinden büyük rahatsızlık duydu. Rahatsızlığının en önemli sebebi Tatar’ın, KKTC Cumhurbaşkanı olarak gösterilmesiydi.
Tabi her zaman yaptıkları gibi boylarına, poslarına bakmadan, sanki de AB’nin en muteber devletiymişçesine Azerbaycan’ı tehdit etme cüretini gösterdiler. Tehditleri “Azerbaycan’ın Kıbrıslı Türklerin taleplerine vereceği desteğin, ülkenin Avrupa Birliği (AB) ile müzakere ettiği ortaklık anlaşmasını baltalayacağı” şeklinde oldu.
Cüretkarlar zira şimdiye kadar KKTC’nin ve Kıbrıs Türklerinin varlığının yok sayılması adına yaptıkları her girişimde başları okşandı, ağlaya zırlaya, söyleye bıktıra her dediklerini yaptırdılar. Hatırlarsınız, bundan 16 sene önce, 27 Temmuz 2006 tarihinde Azerbaycan’ın başkenti Bakü’deki Haydar Aliyev Havaalanı’ndan kalkan Azerbaycan özel havayolları şirketi Imair’e ait İTX 8831 sefer sayılı uçak, aynı gün saat 22.00’de yaklaşık 90 yolcusuyla Lefkoşa’daki Ercan Havaalanı’na inince yine aynı tehditte bulunmuş, sonuç almışlardı.
Ama aradan geçen 16 yıl bir çok dengeleri değiştirdi. Güney Kıbrıs Rum Yönetimi’nin AB içinde güvenilmez, yüz karası bir devlet olduğu ortaya çıktı. Yanıltıcı bütçe raporları, kara para aklama, insan ve uyuşturucu kaçakçılığı GKRY’nin güvenilirliğini yerle bir etti.
Buna ilaveten günümüzde GKRY’nin elini çok zayıflatacak bir de Azerbaycan-AB doğalgaz anlaşması var. AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen’in, AB’nin, Temmuz ayında, Rusya ile enerji bağımlılığını azaltmak amaçlı Azerbaycan’dan satın alınan doğalgaz miktarını iki katına çıkarmak üzere Bakü ile anlaşmaya varıldığını içeren ve müjde olarak AB üyesi ülkelere duyurulan bir açıklaması mevcut. Durum böyleyken ve Avrupa büyük bir enerji krizinin içindeyken Avrupa Birliği, Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev’in KKTC Cumhurbaşkanı Ersin Tatar ile görüşmesinden dolayı, Kıbrıs Rum Yönetiminin bu tehdidini ve yaptırımını dikkate alıp, kışın vatandaşlarının soğuktan donmasına ve enerji açığından dolayı sanayisinin tökezlemesine neden olmayı göze alır mı, bundan çok şüpheliyim. Hatta, dört yıl boyunca “Türkiye’ye yaptırım uygulayın” diye yaygara koparan Yunanistan ve Güney Kıbrıs Rum Yönetimine “oturun oturduğunuz yerde. AB, sizin yüzünüzden Türkiye ile arasını bozmak istemiyor” mealinde, -diplomatik bir dille yazılacağından kelimeler yumuşatılabilir- bir yanıt vereceğinden eminim.
Güney Kıbrıs Rum Yönetimi (GKRY) Azerbaycan Cumhurbaşkanının, KKTC Cumhurbaşkanı Ersin Tatar ile görüşmesinden büyük rahatsızlık duydu. Rahatsızlığının en önemli sebebi Tatar’ın, KKTC Cumhurbaşkanı olarak gösterilmesiydi.
Tabi her zaman yaptıkları gibi boylarına, poslarına bakmadan, sanki de AB’nin en muteber devletiymişçesine Azerbaycan’ı tehdit etme cüretini gösterdiler. Tehditleri “Azerbaycan’ın Kıbrıslı Türklerin taleplerine vereceği desteğin, ülkenin Avrupa Birliği (AB) ile müzakere ettiği ortaklık anlaşmasını baltalayacağı” şeklinde oldu.
Cüretkarlar zira şimdiye kadar KKTC’nin ve Kıbrıs Türklerinin varlığının yok sayılması adına yaptıkları her girişimde başları okşandı, ağlaya zırlaya, söyleye bıktıra her dediklerini yaptırdılar. Hatırlarsınız, bundan 16 sene önce, 27 Temmuz 2006 tarihinde Azerbaycan’ın başkenti Bakü’deki Haydar Aliyev Havaalanı’ndan kalkan Azerbaycan özel havayolları şirketi Imair’e ait İTX 8831 sefer sayılı uçak, aynı gün saat 22.00’de yaklaşık 90 yolcusuyla Lefkoşa’daki Ercan Havaalanı’na inince yine aynı tehditte bulunmuş, sonuç almışlardı.
Ama aradan geçen 16 yıl bir çok dengeleri değiştirdi. Güney Kıbrıs Rum Yönetimi’nin AB içinde güvenilmez, yüz karası bir devlet olduğu ortaya çıktı. Yanıltıcı bütçe raporları, kara para aklama, insan ve uyuşturucu kaçakçılığı GKRY’nin güvenilirliğini yerle bir etti.
Buna ilaveten günümüzde GKRY’nin elini çok zayıflatacak bir de Azerbaycan-AB doğalgaz anlaşması var. AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen’in, AB’nin, Temmuz ayında, Rusya ile enerji bağımlılığını azaltmak amaçlı Azerbaycan’dan satın alınan doğalgaz miktarını iki katına çıkarmak üzere Bakü ile anlaşmaya varıldığını içeren ve müjde olarak AB üyesi ülkelere duyurulan bir açıklaması mevcut. Durum böyleyken ve Avrupa büyük bir enerji krizinin içindeyken Avrupa Birliği, Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev’in KKTC Cumhurbaşkanı Ersin Tatar ile görüşmesinden dolayı, Kıbrıs Rum Yönetiminin bu tehdidini ve yaptırımını dikkate alıp, kışın vatandaşlarının soğuktan donmasına ve enerji açığından dolayı sanayisinin tökezlemesine neden olmayı göze alır mı, bundan çok şüpheliyim. Hatta, dört yıl boyunca “Türkiye’ye yaptırım uygulayın” diye yaygara koparan Yunanistan ve Güney Kıbrıs Rum Yönetimine “oturun oturduğunuz yerde. AB, sizin yüzünüzden Türkiye ile arasını bozmak istemiyor” mealinde, -diplomatik bir dille yazılacağından kelimeler yumuşatılabilir- bir yanıt vereceğinden eminim.
Özetle, şimdiye kadar tüm enerjisini Türkiye/KKTC düşmanlığına kanalize eden ve günlerini şikayet mektubu yazmakla geçiren Yunanistan ve Güney Kıbrıs Rum Yönetimi’nin sözleri AB içinde dikkate alınacak gibi görünmüyor. Buna karşın, “Keser döner, sap döner, gün gelir hesap döner” misali Türkiye ve Azerbaycan AB için önem taşıyan ve gücendirilmek istenmeyen devletler konumunda. Dileğimiz KKTC-Azerbaycan ilişkisinin farklı bir boyuta evrilmesi. Türkiye’nin Azerbaycan’a verdiği destek, KKTC için de dönüm noktası olabilir.
Özetle, şimdiye kadar tüm enerjisini Türkiye/KKTC düşmanlığına kanalize eden ve günlerini şikayet mektubu yazmakla geçiren Yunanistan ve Güney Kıbrıs Rum Yönetimi’nin sözleri AB içinde dikkate alınacak gibi görünmüyor. Buna karşın, “Keser döner, sap döner, gün gelir hesap döner” misali Türkiye ve Azerbaycan AB için önem taşıyan ve gücendirilmek istenmeyen devletler konumunda. Dileğimiz KKTC-Azerbaycan ilişkisinin farklı bir boyuta evrilmesi. Türkiye’nin Azerbaycan’a verdiği destek, KKTC için de dönüm noktası olabilir.

Ülkemizin önemli sınır kapılarından biri olan Sarp Sınır Kapısında yıllardır bitmeyen ve de çözülmeyen sorunlardan biri olan TIR kuyruğu çilesi başta sorunlardan biri haline gelmiş bulunmaktadır.TIR kuyruğunun oluşumuna geçmeden önce,sorunun en temel nedenlerinden birinin yönetsel konumda bulunan yetkililerin yeterliliklerinin ve etkililiklerinin tartışılır bir durumda olmalarından kaynaklanmaktadır.Gümrükte sorumlu amirler görevlerini etkin ve verimli olarak kullanamamaları ve bu yönde istenen becerileri gösterememeleri sorunun en büyük kaynağı olarak karşımıza çıkmaktadır.Sorunun kamuoyunda gündeme gelişinde gerek Bakanlık düzeyinde gerekse alt düzeyde yetklilerin Kapıyı ziyaretleri sıklaşmakta,sorunlarla ilgili resmi açıklamalar yapılmakta ancak sorunların çözümü yönünde hiç bir olumlu adımların atıldığı görülmemektedir.Bu durum gerek Sınır kapılarındaki yetkililerin gerekse üst düzeyde Bakanlık yetklilerin çözümleyici fonksiyonel adımları atma yeterliliklerinin olmadığını bizlere göstermektedir.Sarp Sınır Kapısında yıllardır herkesin yaşadığı ve bildiği bu sorunları kısaca ele alacak olursak; Kilometrelerce uzunlukta Arhavi’den Hopa’ya, buradan Kemalpaşa ilçesi boyunca Sarp’a dek uzanan Tır kuyruğunun oluşmasının temel nedenlerinden birisi Gürcistan gümrük sisteminin ülkemiz gümrük sistemine göre çok daha hızlı olması, dijital belge okuma sistemleri ile belgelerin çok hızlı işleme tabi tutulması ve bu sayede de işlemlerin çok daha hızlı bir şekilde tamamlanmış olması,Türkiye tarafında ise bu sistemin olmayışı ve işe koşulmaması olarak karşımıza çıkmaktadır.Bu hususla ilgili olarak gümrüğün Türkiye tarafında da dijital belge okuma sistemine bir an önce ivedilikle geçilmelidir.
Diğer önemli sıkıntılardan birisi ülkemizde uluslararası yük taşıyan TIR ların ruhsatlarının çok sayfalı olması ve ilgili bilgileri içeren ruhsat bilgilerinin hala manuel olarak girişinin yapılması, kapıda yığılmalar neden olmaktadır. Bu sorunu çözmek için taşıt ruhsatlarının çipli ve optik okunabilir özellikte, tek sayfalı hale getirilmesi ve bu sayede de ruhsat bilgilerinin optik olarak okunması ile geçişlerin çok daha hızlanmasına yol açacak ve araçların yığılmasına son verilmesine yol açacaktır.
Geçiş belgesi (dozvala) işlemlerinin halen manuel olarak sürdürülmesi ve belgelerin çıkış kapılarında verilmesi yerine, geçiş belgelerinin günümüz teknolojileri kullanılarak elektronik ortamda düzenlenmesi ve belge akışının elektronik ortama taşınması, çıkış kapılarına gelmeden belge dağıtımının yapılması kapıdaki yığılmayı azaltacaktır.
Sarp Sınır Kapısının yoğunluğunu tamamen ortadan kaldıracak, Borçka Muratlı Sınır Kapısının ivedilikle açılması Sarp sınır kapısındaki yoğunluğun azalmasına olumlu yönde katkı sunacaktır.
Gümrük idarelerimizde her işlemin robotik uygulamalarla, belge algılama okuma sistemleri çok hızlı hale getirilmeli, bu yönüyle günümüz teknolojilerine hızlı bir şekilde geçiş yapılmalı,bunun gerçekleşmesi için yazılım sistemlerinin hızla yenilenmesi yönünde etkin çalışmalar hemen başlatılmalıdır.
Sonuç olarak yıllardır Sarp Sınır Kapısında başlıca sorun haline gelen TIR kuyruklarının ve gümrük işlemlerindeki sıkıntıların çözümlenebilmesi için yönetim alanında etkin ve rasyonel karar alabilen, çözüm odaklı, personeli güdüleyebilen yönetim erkinin mutlak suretle oluşturulması,yetkili makamlara liyakat esas alınarak atama ve görevlendirme yapılması sorunun esaslı çözümleyici yöntemi olarak düşünülmeli ve bu temelde yukarıda sıraladığımız sorunlar ve çözüm önerileri de dikkate alınarak verimli yönetsel erkin hızlı bir şekilde yapılandırılması sağlanmalıdır.