Perşembe, Ekim 22, 2020
tr
Ana Sayfa GENEL Bütçe dışı fon uygulamaları ve Türkiye Varlık Fonu (2)

Bütçe dışı fon uygulamaları ve Türkiye Varlık Fonu (2)

  -Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışmayı Teşvik Fonu (SYDTF) :
Söz konusu fonun gelirlerinden bazıları şunlardır. Gelir ve kurumlar vergisi tahsilat toplamının %2,8’i, trafik cezalarının % 50’si, RTÜK gelirlerinin %15’i ile her nevi bağış ve yardımlar ve diğer gelirlerden oluşmaktadır.(Bucak, 2017:79).
  -Özelleştirme Fonu : Söz konusu fon ile devletin ekonomideki sınai ve ticari aktivitesinin en aza indirilmesi hedeflenmektedir. Bunun yanında rekabete dayalı piyasa ekonomisinin oluşturulması, devlet bütçesi üzerindeki KİT finansman yükünün azaltılması, sermaye piyasasının geliştirilmesi ve atıl tasarrufların ekonomiye kazandırılması amaçlanmaktadır. Bu yolla elde edilecek kaynakların alt yapı yatırımlarına kanalize edilmesi mümkün olacaktır. Türkiye’nin özelleştirme uygulamalarından sağladığı toplam gelir ; 1986 ile 2016 yıllları itibariyle yaklaşık olarak 63.617.476.702,00 TL’dir. (T.C.Başbakanlık, 2016)
  Türkiye Varlık Fonu konusuna geçmeden önce; dünyadaki varlık fonlarına kısaca değinmekte yarar vardır. Dünyada varlık fonları ilk olarak 1950’lerde körfez ülkelerinde petrol gelirlerinin çok fazla olması nedeniyle uygulamaya konulmuştur. Zaman içinde ihraç patlaması sonucu cari fazlalığa kavuşan Asya ülkelerince de varlık fonu benimsenmiştir. Bugün için dünyadaki en büyük 15 ulusal varlık fonunun 11 trilyon dolara yakın kaynağı bulunmaktadır. Dünya ortalamalarına bakıldığında petrol ve gaz satışlarından elde edilen gelirler bu fonların %56,60’ını oluştururken, diğer kaynaklardan elde edilen gelirler fonların %43,40’lık kısmını oluşturmaktadır. (doğrulukpayı,2016).
Yukarıdaki taplodan da anlaşılacağı üzere en fazla varlık fonuna Çin, en az varlık fonuna Rusya’nın sahip olduğu gözükmektedir. Söz konusu fonların kaynağının daha çok petrol ve gazdan teşekkül ettiği ve önemli bir miktarının da gaz dışı gelirlerden meydana geldiği anlaşılmaktadır. Buradaki ortak belirleyici husus, dünyada ilk 10’na giren varlık fonlarının kaynaklarının ekseriyetinin petrol ve gaz ürünlerinden ibaret olmasıdır.
  -Türkiye Varlık Fonu: Söz konusu fon 19/08/2016 tarihli ve 6741 Sayılı Yasa ile “Türkiye Varlık Fonu Yönetimi Anonim Şirketi” adı altında kurulmuştur. Kanun’un amaç ve kapsamı şu şekildedir. “Bu Kanunun amacı sermaye piyasalarında araç çeşitliliği ve derinliğine katkı sağlamak, yurtiçinde kamuya ait olan varlıkları ekonomiye kazandırmak, dış kaynak temin etmek, stratejik, büyük ölçekli yatırımlara iştirak etmek için Türkiye Varlık Fonu ve bu fona bağlı alt fonları kurmak ve yönetmek üzere Türkiye Varlık Fonu Yönetimi Anonim Şirketinin (Şirket) kurulması, yönetimi ve faaliyetlerine ilişkin esasları düzenlemektir.
  Türkiye Varlık Fonu Yönetimi Anonim Şirketinin kuruluşu ve faaliyet konusu Kanun’un 2. Maddesinde belirtilmiştir. Buna göre; “Başbakanlığa bağlı, ana faaliyet konusu bu Kanunla belirtilen Türkiye Varlık Fonu ve alt fonların kurulması ve yönetimi olan, profesyonel yönetim ilkelerine göre yönetilen, özel hukuk hükümlerine tabi Türkiye Varlık Fonu Yönetimi Anonim Şirketi kurulmuştur. Şirket; stratejik yatırım planında belirtilen hedefler ile likidite, yatırım, risk ve getiri tercihlerini dikkate alarak;
  a) Yerli ve yabancı şirketlerin paylarının, Türkiye’de ve yurt dışında kurulan ihraççılara ait payların ve borçlanma araçlarının, kıymetli madenler ve emtiaya dayalı olarak ihraç edilen sermaye piyasası araçlarının, fon katılma paylarının, türev araçlarının, kira sertifikalarının, gayrimenkul sertifikalarının, özel tasarlanmış yabancı yatırım araçlarının ve diğer araçların alım satımını,
  b) Her türlü para piyasası işlemlerini,
  c) Gayrimenkul ve gayrimenkule dayalı haklar ile her türlü gayri maddi hakların değerlendirilmesini,
  ç) Her türlü proje geliştirme, projeye dayalı kaynak yaratma, dış proje kredisi sağlama ve diğer yöntemlerle kaynak temini işlemlerini,
  d) Her türlü ticari ve finansal faaliyetleri,
ulusal ve uluslararası birincil ve ikincil piyasalarda gerçekleştirilir. Şirket tarafından, ulusal yatırımlar ile uluslararası alanlarda diğer devletler ve/veya yabancı şirketlerce yapılacak yatırımlara iştirak edilebilir.”
  Bunun yanında; Türkiye Varlık Fonu’nun kaynakları ve finansmanın sağlanması 4. Maddesinde belirtilmiştir. Buna göre;
  a) Özelleştirme Yüksek Kurulu tarafından; özelleştirme kapsam ve programında bulunan ve Türkiye Varlık Fonuna devrine karar verilen kuruluş ve varlıklar ile Özelleştirme Fonundan Türkiye Varlık Fonuna aktarılmasına karar verilen nakit fazlasından,
  b) Kamu kurum ve kuruluşlarının tasarrufu altında bulunan ihtiyaç fazlası gelir, kaynak ve   varlıklardan; Bakanlar Kurulu tarafından Türkiye Varlık Fonuna aktarılmasına veya Şirket tarafından yönetilmesine karar verilenlerden,
  c) Türkiye Varlık Fonu tarafından yurtiçi ve yurtdışı sermaye ve para piyasalarından ilgili mevzuat kapsamında yer alan izin ve onaylar aranmaksızın sağlanan finansman ve kaynaklardan,
  ç) Para ve sermaye piyasaları dışında diğer yöntemlerle sağlanan finansman ve kaynaklardan oluşur.
  Ayrıca söz konu fona finansman sağlanırken Türkiye Varlık Fonu portföyü üzerinde teminat, rehin, kefalet ve ipotek tesis edilebileceği gibi varlık fonu tarafından gayrimenkuller, gayrimenkul projesi veya bir gayrimenkule bağlı hak ve faydaların belli bir tarihteki değeri, bu değeri etkileyen gayrimenkulün niteliği, piyasa ve çevre koşulları analiz edilerek uluslararası alanda kabul görmüş değerleme standartları çerçevesinde değerlemek üzere Sermaye Piyasası Kurulu listesinde yer alan gayrimenkul değerleme şirketleri ile de anlaşılabilinecektir.
  Söz konusu kanunda varlık fonu için çeşitli muafiyet ve istisnalar da öngürülmüştür. Bunlardan bazıları şunlardır. Kurumlar ve gelir vergisi muafiyetinin yanında Türkiye Varlık Fonu ile Şirket tarafından kurulacak şirketler ve alt fonlar, elektrik ve havagazı tüketim vergisi ve yangın sigortası vergisi hariç olmak üzere 26/5/1981 tarihli ve 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu gereğince alınan vergi, harç, katılma payı ile tasdik ücretlerinden, sahip olduğu taşınmazlar dolayısıyla emlak vergisinden, satın alınan ve satılan taşınmazlar ile ilgili olarak tapu ve kadastro döner sermaye bedellerinden ve her türlü dava ve icra işlemlerinde teminat yatırma mükellefiyetlerinden muaftır.
  Söz konusu muafiyetlerin yanında Şirket ve Türkiye Varlık Fonu ile şirket tarafından kurulacak şirketler ve alt fonların kuruluş ve tescil işlemleri ile esas sözleşmesinin tescil ve ilan işlemleri de dâhil olmak üzere faaliyetleri kapsamında gerçekleştirdikleri işlemlerle ilgili düzenlenen tüm kâğıtlar damga vergisinden, tüm iş ve işlemleri her türlü harçtan, herne nam adı altında olursa olsun nakden veya hesaben banka ve sigorta muameleleri vergisi mükelleflerine ödedikleri tutarlar ile her ne nam adı altında olursa olsun nakden veya hesaben lehe aldıkları paralar banka ve sigorta muameleleri vergisinden, her türlü kredi kullanım işlemleri kaynak kullanımını destekleme fonundan istisnadır…..

YORUM YAP

Please enter your comment!
Please enter your name here

SON HABERLER

KKTC Cumhurbaşkanı Ersin Tatar: “Kıbrıs Türk halkının mutluluğu ve esenliği için çalışmalar yürütmek”

Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetinin (KKTC) yeni Cumhurbaşkanı Ersin Tatar mazbatasını aldı. Başkent Lefkoşa'daki Yüksek Seçim Kurulu (YSK) 'nda düzenlenen törende, YSK Başkanı Narin Ferdi...

T.C. Gürcistan-Batum Başkonsolosu Rıza Kağan Yılmaz: “Ekonomik, ticari, kültürel ilişkileri daha da güçlendirmek”

T.C. Gürcistan-Batum Başkonsolosluğu'na atanan Başkonsolos Rıza Kağan Yılmaz 1971 Zonguldak doğumlu olup, orta öğrenimini İzmir Özel Tevfik Fikret Lisesinde, lisans ve yükseklisans öğrenimini Marmara...

UEFA Nations League Gürcistan- Ermenistan maçı 11 Ekim’de

Gürcistan Futbol Federasyonu UEFA Nations League Gürcistan-Ermenistan maçı ile ilgili olarak yaptığı açıklamaya göre; Ermenistan ve Gürcistan milli takımları arasında 2020-2021 sezonu için üçüncü...

Gürcistan-Acara ‘da yeni enfeksiyon vakaları azalıyor

Gürcistan-Acara Hükümet Başkanı Tornike Rijvadze Başkanlığndaki Corona virüsüne ilişkin operasyon merkezi toplantısı, Sağlık Bakan Yardımcısı Tamar Gabunia ' nın eşlik ettiği personelin katılımıyla gerçekleştirildi....

SON YORUMLAR