Pazar, Mayıs 9, 2021
tr
Ana Sayfa GENEL Giresun görevimizin ardından

Giresun görevimizin ardından

    Yaklaşık 10 gün önce görevli olarak gittiğim Giresun İlindeki izlenimlerimi sizlerle paylaşmak istedim. İlk etapta Giresun ili, Anadolu’nun kuzeydoğusunda, yeşille mavinin kucaklaştığı Karadenizin inci kentlerinden birisi olduğu hemen gözümüze çarpıveriyor. Bu bağlamda şehir, denize doğru uzanan yarımadanın üzerinde yer almaktadır. Yarımadanın karşısında Karadenizin tek adası olan Giresun Adası (Aretias), kentin bir kolyesi gibi karşımızda durmaktadır. Şehrin nerede kurulduğu ve kimler tarafından iskan edildiği konusu tartışmalıdır. Bu tereddüt M.Ö. 350 yıllarına ait kaynaklarda da yer almaktadır. Coğrafyacı Strabon, Farnakia dediği şehrin; bugünkü Giresun kentinin olduğu yerde kurulduğu üzerinde durmuştur. Romalı idareci Arrien Farnakia’nın eski adının Kerasus olduğunu belirtmiş ve buranın Sinoplular tarafından kurulduğunu yazmıştır

    Şehir hakkında Roma, Bizans ve Rum Pontus İmparatorluğu dönemine ait tatminkar bilgilerin olmadığını da bu vesile ile öğrenmiş bulunuyoruz. Giresun iline bağlı 15 ilçe, 3 bucak, 548 köy, 153 mahalle bulunmaktadır. İl merkezi, ilçe ve beldelerde toplam 33 belediye teşkilatı vardır. Merkez ilçede, Merkez, Çaldağ ve Duroğlu olmak üzere toplam (3) belediye, Bulancak’ta ise, merkezin dışında Kovanlık, Çanakçı’da merkezin dışında Karabörk, Dereli’de Yavuzkemal, Espiye’de Soğukpınar, Eynesil’de Ören, Görele’de Çavuşlu, Aydınlar, Köprübaşı, Keşap’ta Karabulduk, Yağlıdere’de Üçtepe belediyeleri bulunmaktadır.Bu vesile  ile  Duroğlu, Yavuzkemal ve Soğukpınar belediyelerinin de  yeni teşkilatlanmakta olduğunu kişisel sohbetlerin ışığında öğreniyoruz.

    Bu girizgâhtan sonra Giresun’un tarihi hakkında çeşitli kaynaklardan derlediğimiz  bilgilere  değinmekte yarar vardır. Eski Anadolu tarihi araştırmalarında, şehir ve kasaba tarihlerinde dil incelemeleri sonucunda, bu bölgede M.Ö. 2000’li yıllardan beri Türk varlığının mevcut olduğu anlaşılmaktadır. M.Ö. 7.y.y.da İskitlerin Karadenize göç etmesi ile Oğuz unsurları da bu bölgeye yerleşmişlerdir. Bu bölgede Oğuz boylarından Yazır, Döğer, Avşar, Karkın, Halaç’ların; Akhun, Kuşan, Peçenek, Hazar, Hun, Kıpçak Türklerinin yerleşimi mevcuttur. Karadeniz bölgesinde, ilk ve orta çağlarda, İskit, Kimmerler, Hun, Hazar, Bulgar, Uz, Peçenek göçlerinin sonucu Türk iskânının olduğu, Karadeniz ağızlarının fonetik ve morfolojik yapısıyla birlikte yer adlarından da anlaşılmaktadır.

    Giresun’un batı yakasındaki Çıtlakkale mahallesinin adının Deliorman ve Selanik civarından gelerek buraya yerleşmiş olan Türk topluluğu Çıtaklardan geldiği, bölgede konuşulan lehçenin ve kültür unsurlarının Çıtak ve Gagavuz Türklerininki ile benzerlik gösterdiği görülür. Hitit İmparatorluk dönemi tabletlerine dayanan tarihi kaynaklarda, Giresun’un Azzi Bölgesi sınırları içinde kaldığı anlaşılmaktadır. Karadeniz bölgesinde 90’a yakın koloni şehri kuran Miletoslular, Giresun ve Tirebolu şehirlerinin de kurucularıdır. Amaçları bu bölgeyi kendilerine yurt edinmek olmayıp, buraların her türlü yer altı ve yer üstü kaynaklarını sömürmekti. Bu yüzden yerleşim birimlerinin korunabilecek kısımlarını alıp buralara yerleşmişlerdir.

    Anadolu Selçuklu Devletine vergi vermeyi kabul eden ve 1244’te Moğolların egemenliği altına giren Trabzon Türklerin bir eyaleti haline gelmiştir. Trabzon’a bağlı bulunan Giresun ve çevresi Moğol nüfuzu altına girmiştir. İşte bu sırada, Oğuzların Üçok koluna mensup boylardan biri olan Çepniler; Ordu, Giresun ve Trabzon illeri sınırlarına yerleşmeye başlamışlardır. Bayram Bey, Ordu ve çevresini kontrol altına alan Çepni Türkmenlerinin beyidir. Oğlu Hacı Emir Bey döneminde bu bölgeye “Bayramlu Beyliği” denilmeye başlanmıştır. O da aynı şekilde Trabzon Rum İmparatorluğunu sıkıştırmaya devam etmiş olup, Hacı Emir Beyin Oğlu Emir Süleyman Bey de, 1397’de Giresun’u fethetmiştir. Böylece onun zamanında Giresun ve çevresinin fethi ve Türkleşmesi tam manasıyla sağlanmıştır. Bu beylik iç ve dış çatışmalar sonucu zayıflayıp Sivas Hükümdarı Kadı Burhaneddin’in hâkimiyetine girmiş ve dolayısıyla Giresun da bu devletin sınırları içinde kalmıştır. Yörede Pontus Rum Devleti kurmaya yönelik hareketler, Rum çetelerin faaliyetleri ve bunlara karşı direniş pek çok karışıklığa sebep oldu. Cumhuriyet döneminde vilâyet merkezi haline getirilen (1923) Giresun’un Rum nüfusu Lozan Antlaşması sonrasında yapılan mübadele ile burayı terk ettiği kaynakların bize söylediği çok önemli bir bilgidir.

    Tarihi bilgilere değindikten sonra Giresun’un tarihi ve turistik mekânlarına da değinmekte yarar vardır. Bu bağlamda; oldukça zengin bir tarihi kültüre sahip olan Kale şehrin- merkezine kurulmuştur. Hem araç hem de yaya yönünden ulaşımı oldukça kolaydır. Kalede Milli Mücadele Kahramanı Topal Osman Ağa’nın anıt mezarı, tarihi saray kalıntıları, mağaralar, kaba taşlarla örülmüş surlar ve taş kabartmalar görülebilecek önemli noktalardır. Dinlenme yerleri park ve bahçelerle düzenlenmiş olan kale müstesna bir seyir mekânıdır. Çınarlar mahallesinde Çocuk Kütüphanesi olarak hizmet veren bina 18.yy gotik mimarisi tarzında inşaa edilmiştir. Günümüze kadar özgün yapısını korumuştur. Kalenin güneydoğusunda yer alan ve Zeytinlik Mahallesi adını alan semt eski tarihi Giresun evlerinden oluşur. Korunmaya alınmıştır. Eski evlere meraklı olanlar için gezilip görülecek ilginç bir semttir.

    Bu arada Topal Osman Ağa’ya değinmeden geçmek vefasızlık olur. Giresun ili ile bütünleşen Gazi Topal Osman Ağa, Giresun’un Hacı hüseyin mahallesindeki köklü bir aile olan Feridunzadeler’dendir. Annesi Zeynep hanımdır. Osman Ağa ticaretle uğraşırken 1912 yılında Balkan savaşı başlamış, babası askerlik bedelini ödediği halde o, gönüllü bir birlik oluşturarak savaşa katılmıştır. Başarılarından dolayı yarbaylık rütbesine kadar yükselmiştir. Bu savaşlarda sağ ayağından ağır bir şekilde yaralanmış, tedavisinden sonra “GAZİ” unvanı alarak Giresun’a geri dönmüştür. Mondros Mütarekesinden sonra Belediye başkanı olmuş, Uzun yıllar beraber yaşayan Ermeni ve Rum işgalci çetelerinin belini gönüllüler askeri birliğini kurarak kırmıştır. Bu Rum ve Ermeni işgalci çeteler, Osmanlı hükümetine Osman Ağa’yı şikâyet ederek hakkında tutuklama kararı çıkarttırmışlardır. Bunun üzerine Osman Ağa, Şebinkarahisar bölgesine yerleşmiştir.

    Osmanlı hükümeti tarafından affedilen Osman Ağa; İzmir ilinin Yunanlılar tarafından işgal edilmesi üzerine, 17 Mayıs 1919 tarihinde Giresun’da büyük bir miting düzenleyerek işgalci devletleri ve göz yumanları protesto etmiştir. 29 Mayıs 1919 tarihinde Havza’da Mustafa Kemal Atatürk ile gizlice buluşmuştur. Bu buluşmadan sonra Atatürk’den aldığı emirler doğrultusunda hareket etmiş, ayrıca bu emirler kendisine güç verdiği için daha rahat hareket etmeye başlamıştır. Çorum-Merzifon-Tokat ve Samsun havalisinde Rum ve Ermeni çetelerini tamamen kaldıran Osman Ağa  komutasındaki Gönüllü Alayı ile birlikte Sakarya savaşına katılmıştır. Bu savaşta 42. Alay, Tirebolu’lu Binbaşı Hüseyin Avni Bey Komutasında büyük kahramanlıklar göstermiştir, Taşlıtepe sırtlarını kanlarının son damlasına kadar savunduklarını bize güvenilir kaynaklar söylemektedir. Bu alayın tamamını şehit veren Osman Ağa, Mangaltepe sırtlarında da büyük kahramanlıklar göstermiştir. Trabzon milletvekili Ali Şükrü beyin ölümünden sorumlu tutulmuş, 2 Nisan 1923’de çıkan bir çatışmada 40 yaşında iken vefat etmiştir. Topal Osman Ağa’nın mezarı  Giresun Kalesindedir.

   Giresun ili, yüzey şekilleri bakımından arızalı(engebeli) bir görünüşe sahiptir ve yüzey şekillerinin çatısını, Karadeniz kıyısı boyunca uzanan oldukça dar ve alçak düzlüklerden oluşan bir kıyı şeridi ile güneyde Kelkit Çayı Vadisi arasını kaplayan Giresun Dağları meydana getirir. Doğu Karadeniz dağlarının batıya doğru uzanan kollarından biri olan Giresun Dağlarının doruk çizgisi, Kelkit vadisine Karadeniz kıyısından daha yakındır ve dik yamaçlarla iner, vadilerle yarılmış Karadeniz tarafından ise eğim daha azdır. Kıyı genellikle tepelik bir görünüşe sahiptir. Kıyıya paralel bir duvar gibi duran dağların ortalama yüksekliği 2000 m olmakla birlikte bazı yerlerde 3000 metreyi aşar. Balaban, Gavur Dağı Tepesi, Cankurtaran, Karagöl, Kırkkızlar bunlardan bazılarıdır.  Dağlardan kıyılara geçit veren önemli noktalar, Eğribel geçidi, Şehitler Geçidi, Fındıkbel geçidi gibi önemli birkaç geçitten oluşmaktadır.

   Sağlık hizmetleri açısından ise; İl Sağlık Müdürlüğü Hükümet Konağı’nın 3 ve 4 üncü katlarında faaliyetlerini sürdürmektedir.  İl genelinde 13 Hastane, 63 sağlık Ocağı, 132 sağlık evi bulunmaktadır. Sağlık Müdürlüğü bünyesinde 127 uzman hekim, 198 pratisyen hekim, 26 diş hekimi, 735 hemşire, 485 ebe, 199 sağlık memuru görev yapmaktadır. 1 i özel, diğerleri devlet hastaneleri bünyesinde olmak üzere toplam 7 adet Diyaliz Merkezi bulunmaktadır. 1 i İl Merkezinde 1 i de Bulancak İlçesinde olmak üzere 2 adet Tıp Merkezi mevcuttur. Ayrıca İl Merkezinde 3 Dal Merkezi, 2 Özel Görüntüleme Merkezi vardır.Ayrıca, 1 i İl Merkezinde, 2 si de ilçelerde olmak üzere 3 adet özel poliklinik bulunmaktadır.

    Tarım, hizmet ve sanayi sektörü açısından ise; 5084 Sayılı Yatırım ve istihdamın Teşvikine Yönelik Kanun’un yürürlüğe girmesiyle ilde yatırım çalışmaları gözle görülür bir şekilde hızlanmıştır. Genellikle tekstil ve fındığa dayalı imalathanelerde yaklaşık 1000 kişi istihdam edilmektedir. 5084 Sayılı kanun kapsamında Giresun ilinde yatırım yapmak isteyen işadamlarına her türlü desteğin sağlandığı yetkili ve sorumlu kişiler tarafından vurgulanmaktadır. 5084 Sayılı Yatırımların ve İstihdamın Teşviki Hakkında Kanun ile 5350 Sayılı Yatırımların ve İstihdamın Teşviki ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında kanun kapsamında;  -İmalat Sanayi -Hayvancılık (Su Ürünleri Yetiştiriciliği ve Tavukçuluk Dahil),-Seracılık -Sertifikalı Tohumculuk, -Soğuk Hav Deposu -Turizm-Eğitim –Sağlık sektörlerindeki firma ve kuruluşlara çalıştırdığı işçi sayısı dikkate alınarak %50’ye kadar enerji  desteği de uygulanmaktadır. Saygılarımla.(www.kayad.org.tr)

YORUM YAP

Please enter your comment!
Please enter your name here

SON HABERLER

TİKA’dan Gürcistan’daki çiftçilere destek

Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı Başkanlığı(TİKA) tarafından Gürcistan'da Zugdidi Belediyesine bağlı 8 köyde Gürcistan'daki savaş mağduru 55 aileye tarım işlerinde kullanılmak üzere; mini traktörler,...

Diyanet İşleri Başkanlığından Gürcistan’da Ramazan ayı yardımı

T.C. Diyanet İşleri Başkanlığı ve Türkiye Diyanet Vakfı tarafından Ramazan ayı nedeniyle hazırlanan yardım paketleri, Gürcistan Müslümanlar İdaresi ve Tiflis Büyükelçiliği-Din Hizmetleri Müşavirliği tarafından...

Ticaret Bakanı Mehmet Muş: “Türkiye’nin ihracatını artırmak”

Cumhurbaşkanlığı'nın 21.04.2021 tarih ve 31461 sayılı(Mükerrer) Resmi Gazetede yayınlanan 2021/193 sayılı kararına göre; Ticaret Bakanı Ruhsar Pekcan'ın görevine son verilmiş ve bu suretle boşalan...

SON YORUMLAR

error: Content is protected !!